اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٧٨٤ - «محمدمهدی بن محمدنصیر استرآبادی»
«خاتون آبادی» که سابقه ی ترجمه ی انجیل در زمان «صفویان» را داشتند، اقدام به ترجمه ی چهار انجیل اصلی یعنی «متی، مرقس، لوقا و یوحنا» از زبان عربی یا عبری به زبان فارسی ساده کرد.
نسخه های خطی:
هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.
نسخه های چاپی:
به سال ١٣٨٨ و با کوشش «رسول جعفریان»، در انتشارات نشر علم در «تهران» منتشر گردید. ظاهراً این چاپ از روی سه نسخه ی خطی تصحیح شده است.
٢. الانشاآت
گویا به مجموعه انشاهایی که میرزا مهدی خان در زمان های مختلف نگاشته است، «الانشاآت» یا «الانشا» یا «المنشئات» می گویند. لیکن ما نمی توانیم به دقت بگوییم که آیا کتاب «الانشا»ی وی همان «المنشئات» نیز هست؛ زیرا این آثار متعدد و در چند مجلد است.
ممکن است عناوین یاد شده با هم متفاوت باشند. برای اعلام نظر دقیق تر، باید اصل نسخه ها مقابله شود.
نسخه های خطی:
«آقابزرگ» از وجود آن خبر داده است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٣. انشاء الدرر
اثری است به زبان فارسی که گویا شامل برخی از انشاءآت میرزا مهدی می شود.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی گلپایگانی (ره)» به شماره ١٤٤/٣٤ در ٥٨ برگ، کتابت سال ١٢٦٤ ه-.ق. موجود است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٤. تاریخ جهانگشای نادری
«تاریخ جهانگشای نادری» یکی از مهم ترین آثار میرزا محمدمهدی منشی استرآبادی است. او این اثر را به نثر متوسط و میانه نگاشت.
تاریخ جهانگشای، شرح جنگ های «نادرشاه» و لشکرکشی های وی است. لیکن شیوه و نثر نویسنده، تاثیر زیادی در نسل های بعدی و شیوه ی نگارش تاریخ گذاشت.
نویسنده در متن کتاب، نام آن را «روزنامچه ظفر» تعیین کرده است. لیکن بعدها به «تاریخ نادری» و سپس «تاریخ جهانگشای نادری» شهرت یافته است.
نویسنده روی دادهای سال های ١١٢١ تا ١١٦١ه-.ق.، یعنی یک سال پس از مرگ «نادر» را گزارش کرده است. از آنجا که میرزا محمدمهدی خان خود از نزدیکان «نادر» و در اکثر روی دادها حضور داشت، تاریخی ارزشمند و مستند برجای نهاده است.
نسخه های خطی:
٣ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آستانه مقدسه حضرت فاطمه معصومه (س)» به شماره ٣٩١ در ١٩٧ برگ، کتابت سال ١٢٣٦ه-.ق.، شماره ١/١٨٢ در ٥٦ برگ و شماره ٢/٣٩٥ در ١٩٧ برگ موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٤٨٧٧ در ١١٣ برگ موجود است.
٤ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی گلپایگانی