اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٦٠٠ - «محمد بن قوچعلی استرآبادی»
«محمد بن قوچعلی استرآبادی»
قرن ١٣ه-.ق.
شرح احوال «ملا محمد بن قوچعلی استرآبادی» در هیچ منبعی به دست نیامد. بنا به گزارش فهرست نویس نسخه ی خطی از تنها اثر وی، ملا محمد بن قوچعلی استرآبادی از علمای سده ی سیزدهم ه-. ق. است.
آثار:
تقریر ابحاث شریف العلماء
ملا محمد استرآبادی در این اثر مباحث درس استادش «ملا محمد شریف العلمای مازندرانی» متوفای ١٢٤٥ه-.ق. را نوشته است.
متن اثر یاد شده، مباحث استدلالی درس اصول استاد و با عناوین «اصل، اصل» از مباحث سنت تا تراجیح تنظیم شده است. مولف آن را به روز دوشنبه جمادی الاول ١٢٤١ه-.ق. به پایان برده است.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٧٨٢١ در ٢٦٣ برگ، به خط مولف موجود است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
منابع:
فهرست نسخه های خطی کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره) ٢٠/١٧٥.
«محمد بن حاجی کامران استرآبادی»
قرن ٩ و ١٠ه-.ق.
از شرح احوال و تحصیلات «محمد بن کامران استرآبادی» هیچ مطلبی نمی دانیم. تنها آگاهی ما از وی، وجود اثری است که نام آن نیز مورد اختلاف است.
همین اثر حکایت از آن دارد که محمد بن کامران استرآبادی مورخ و نسب شناس بوده است.
او ظاهراً در قرن نهم یا دهم ه-. ق. می زیست. شاید در «استرآباد» متولد شده و هم در آنجا تحصیل کرده و درگذشته است.
آثار:
جامع الامثال (جامع الانبیاء) (جامع الانباء)
محمد بن کامران استرآبادی این کتاب را درباره ی نسب و شجره نامه ی آل ابی طالب (ع) در «طبرستان»، «جرجان» و «گیلان» نگاشته است.
هم چنین شرحی از فرمانروایان رستمدار «طبرستان» در ١٠ فصل دارد.
به گفته ی «نفیسی»، او کتاب را برای «مظفر الدین ابوالغازی شمس الدین بن کمال الدین محمد» متوفای٩٨٧ ه-.ق.، از ملوک «رستمدار» «مازندران» نوشته است.
«نفیسی»، «اثرآفرینان» و یادداشت های تاریخی خانم دکتر «فاطمه رستمی»، نام کتاب را «جامع الامثال» ثبت کرده است. لیکن «محمود اخوان مهدوی» در مقالات خود (نگاهی به کتاب سنگ مزارها و کتبیه های تاریخی گرگان و استرآباد) نام آن را «جامع الانبیا» مطابق نسخه ی خطی «مرکز شرق شناسی سالتیکوف شدرین» و «موسسه خاورشناسی فرهنگستان علوم روسیه» ثبت کرده است.
«منزوی» در «فهرست واره کتاب های فارسی»، آن را «جامع الانبا» نامیده است.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی موسسه خاورشناسی