تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٤٨ - تفسير ابيات

بخشكانيدن درخت حيات ما منجر خواهد گشت ، بلكه شعله هاى آتش در ساقه و تنه و شاخه و شكوفه هاى درخت حيات خود ما خواهد افروخت . بديهى است كه بشر با بريده شدن فرزندان از پدران ، اساسىترين و محكمترين اصل حياتى را از خود مى برد ، در مقابل دست بر داشتن از چنين اصل حياتى ، ناديده گرفتن اصول ديگر خيلى آسان و بىاهميت خواهد بود ، زيرا وقتى كه انسان آن جرئت را به خود بدهد كه واسطهء هستى خود را در اين دنيا زير پا بگذارد ، او جرئت به خود داده حيات ديگران را هم مى تواند زير پايش بگذارد و نابودش بسازد و بالاتر از آن حيات خود را آن قدر ناچيز و محقر بشمارد كه خود كشى براى او مساوى شكستن يك ليوان آب بوده باشد . نكته بسيار قابل توجه اين است كه خداوند در قرآن مجيد نيكى بر پدران را با اصل توحيد ذات پاكش قرين قرار مى دهد و مى فرمايد :
« وَإِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلَّا الله وَبِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً ٢ : ٨٣ . [١] ( و هنگامى كه از بنى اسرائيل پيمان گرفتيم كه عبادت نكنند مگر خدا را و احسان به پدرانشان نمايند ) .
« وَاُعْبُدُوا الله وَلا تُشْرِكُوا بِه شَيْئاً وَبِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً ٤ : ٣٦ . [٢] ( و بپرستيد خدا را و به او شرك مورزيد و به پدران نيكو كارى كنيد ) .
« قُلْ تَعالَوْا أَتْلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِه شَيْئاً وَبِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً ٦ : ١٥١ . » [٣] ( به آنان بگو : بياييد آن چه را كه خدا به شما حرام كرده است ، بخوانم : به خدا شرك مورزيد و به پدران خود نيكو كارى كنيد ) .

[١] سوره البقره ، آيهء ٨٣ . .
[٢] سوره النساء ، آيهء ٣٦ . .
[٣] سوره الانعام ، آيهء ١٥١ . .