تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٤١ - گفتن خواجه در خواب به آن پاى مرد و جوه وام آن دوست را كه به تبريز آمده بود و نشان دادن جاى دفن آن سيم را و پيغام به وارثان كه البته از آن هيچ باز مگيريد
از اين خيارهاى هفتگانه تنها خيار حيوان است كه مدتش سه روز است . بلى عدهاى از فقها ، مانند مفيد و سيد مرتضى و شيخ طوسى و ابن ابى المكارم و شيخ محمد حسن نجفى ، بنا بنقل شيخ مرتضى انصارى ، در آن صورت كه مدت خيار شرط مجهول باشد ، گفتهاند : اين مدت سه روز خواهد بود . » [١] در فقه اهل سنت مدت خيار شرط مورد اختلاف است . فقهاى شافعيه مى گويند : كمترين خيار شرط سه روز است و اما اگر مدت خيار مزبور مجهول بوده باشد فتوا به بطلان آن داده شده است . [٢] به نظر مى رسد كه مدت در خيار شرط به اختيار طرفين است و آن چه را كه جلال الدين نقل كرده است كه مدتش سه روز است ، در مورد شخص معينى است كه داستانش بقرار زير است :
« عبد الله بن عمر : قال رجل للنبى صلى الله عليه و آله انى اخدع فى البيوع فقال اذا بايعت فقل لا خلابة ولى الخيار ثلاثة » [٣] ( عبد الله بن عمر مى گويد : مردى به پيامبر اكرم گفت : من در خريد و فروش گول مى خورم ، فرمود : وقتى كه معامله مى كنى بگو : فريب زدن نباشد و من تا سه روز خيار فسخ دارم ) .
آن چه كه در صحيح مسلم آمده است ، بدون جملهء اخير است و جملهء مزبور در بعضى از روايات ديگر ديده شده است .
« عن النبى انما مثل الذى يتصدق بصدقه ثم يعود فى صدقته كمثل الكلب يقىء ثم يأكل قيأه . » [٤]
[١] مكاسب ، شيخ مرتضى انصارى ، ص ٣٠ . .
[٢] الفقه على المذاهب الاربعه ، ج ٢ ص ١٧٩ ، چاپ پنجم . .
[٣] صحيح مسلم ، ج ٥ ص ١١ . .
[٤] صحيح مسلم ، ج ٥ ص ٦٤ . .