تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤١٦ - ثبات شهادت

اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْأَوْلَيانِ‌- و هر گاه معلوم شود كه آن دو شاهد مرتكب گناه خيانت شده‌اند دو شاهد ديگر كه اولى از آن دو باشند جاى ايشان را بگيرند.» يعنى به جايگاه شهود روند و بر وفق مصالح صاحب حق- هر گاه دليلى بر خيانت آن دو در دست دارند، شهادت دهند.

و اولى از آنها باشند، يعنى يا از صاحبان خون باشند يا از جهت خويشاوندى نزديكتر باشند.

«فَيُقْسِمانِ بِاللَّهِ لَشَهادَتُنا أَحَقُّ مِنْ شَهادَتِهِما- آن دو به خدا قسم خورند كه شهادت ما از شهادت آن دو درست‌تر است.» يعنى پيش از شهادت بايد سوگند بخورند كه دروغ نمى‌گويند و دروغ آن دو شاهد پيشين را آشكار سازند.

/ ٤٨٨ «وَ مَا اعْتَدَيْنا إِنَّا إِذاً لَمِنَ الظَّالِمِينَ‌- و ما از حق تجاوز نكنيم، هر گاه چنين كنيم از ستمكاران باشيم.» يعنى هر گاه مرتكب تجاوز از حد شويم، تجاوز از حد، ما را به صفت ظالم متصف مى‌كند. در اين حال بايد آماده عذابى باشيم كه براى ظالمان مقرر شده است.

[١٠٨] اين نوع گواهى خواستن بهترين انواع آن است زيرا موجب آن مى‌شود كه ضمير و و جدان شاهد تحت تأثير قرار گيرد و آن عامل دينى بازدارنده را در آنها برانگيزاند.

«ذلِكَ أَدْنى‌ أَنْ يَأْتُوا بِالشَّهادَةِ عَلى‌ وَجْهِها- اين شيوه نزديكتر به آن است كه شهادت را بر وجه خود ادا كنند.» مراد شهادت به وجه صحيح است.

مردم به شهادت اطمينان بيشترى پيدا مى‌كنند زيرا شهادت به سوگند مؤكد شده است.

«أَوْ يَخافُوا أَنْ تُرَدَّ أَيْمانٌ بَعْدَ أَيْمانِهِمْ‌- يا پس از سوگند خوردن از ردّ سوگندهايشان بترسند.»