تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٩٨ - كفاره صيد

است.» زيرا براى هر حيوان وحشى كه صيد مى‌شود در ميان حيوانات اهلى حيوانى است از حيث حجم و شكل و گله و رمه همانند آن.

از اينجاست كه بايد دفع كفاره بر حسب حجم حيوان و شباهت او انجام پذيرد. مثلا گوسفند در حجم مى‌تواند كفاره كشتن آهو شود.

/ ٤٦٥ مرجع قانونى براى قضاوت در اينكه اين حيوانى كه به كفاره قربانى مى‌شود همانند حيوان شكار شده هست يا نه، خود مردم هستند يعنى عرف عام كه در آن آيه از آن به دو عادل تعبير شده است

«يَحْكُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ‌- دو عادل از شما به آن گواهى دهند.» و اين جزاء به كعبه و حجاجى كه به زيارت آن آمده‌اند بازمى‌گردد.

«هَدْياً بالِغَ الْكَعْبَةِ- قربانى را به كعبه رساند.» كسى كه بايد اين كفاره را بپردازد مى‌تواند به جاى قربانى بر حسب مقدار آن حيوان كه صيد كرده مساكين را طعام دهد. مثلا اگر گوشت آن شكار ده تن را سير مى‌كرده، ده تن را طعام دهد.

«أَوْ كَفَّارَةٌ طَعامُ مَساكِينَ‌- يا به كفاره درويشان را طعام دهد.» يا مى‌تواند به مدتى كه آن صيد يك نفر را سير مى‌كرده روزه بگيرد. مثلا در عوض قربانى كردن گوسفندى كه گوشت آن ده تن را سير مى‌كرده، يا ده مسكين را سير كند بايد ده روز روزه بگيرد. البته اين كفاره كشتن آهويى است كه معادل يك گوسفند باشد.

«أَوْ عَدْلُ ذلِكَ صِياماً لِيَذُوقَ وَبالَ أَمْرِهِ‌- يا برابر آن روزه بگيرد تا عقوبت كار خود را بچشد.» خلاصه اين است كه انسان به قدر آنچه از صيد استفاده كرده عوض بدهد.

اما اگر صيد قبل از حكم به حرمت آن انجام گرفته باشد يا قبل از علم به اين حكم، در اين صورت عفو شده است

«عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ‌- از آنچه در گذشته كرده‌ايد خدا عفو كرده است.»