تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٠١ - نمىخواهيم در شمار مزدوران درآييم

كرده‌ايم كه چون شنيديد كسانى آيات خدا را انكار مى‌كنند و آن را به ريشخند مى‌گيرند با آنان منشينيد.» «انكار مى‌كنند» يعنى انكار كننده مى‌پندارد براى عقيده خود استدلال عقلى مى‌كند اما «ريشخند گرفتن» به اين هدف است كه ارزشهاى والا را در نظر ديگران پست جلوه دهند. در اين حال واجب است كه از مجالس آنان دورى گزيد تا زمانى كه صيغه عداوت‌آميز سخن آنان ديگرگون شود و موضوع سخن را تغيير دهند.

«حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ‌- تا آن گاه كه به سخنى ديگر پردازند.» وقتى كسى در محفل چنين مردمى مى‌نشيند و آنان به انكار و ريشخند ارزشهاى دينى زبان مى‌گشايند، اگر او به ردّ گفتار آنان نپردازد و از آن همه انكار و ريشخند متأثر نشود خود نيز در شمار آنان خواهد بود، و در زمره فاجران.

«إِنَّكُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ‌- در اين حال شما نيز منافقان هستيد.»/ ٢٢٦ و همانند آنان از كافران و جزاى كافر و مشرك آتش جهنم است.

«إِنَّ اللَّهَ جامِعُ الْمُنافِقِينَ وَ الْكافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعاً- خدا همه منافقان و كافران را در جهنم گرد مى‌آورد.» [١٤١] منافقان كفار را به دوستى مى‌گزينند و در مجالس انكار و استهزاء آنان در زمان صلح شركت مى‌جويند ولى در هنگام جنگ بر فراز تپه‌اى مى‌نشينند و چشم به راه حوادث‌اند تا باد پيروزى بر پرچم كدام طرف بوزد. زيرا اينان بزدل‌اند و بزدلان به درد هيچ طرفى از طرفين مخاصمه نمى‌خورند. چون مسلمانان پيروز شوند بيايند و مطالبه غنايم كنند و خود را از افراد جامعه اسلامى كه در غنايم سهمى دارند، جاى زنند. و اگر كفار موقتا پيروز شوند دزدانه به نزد آنان مى‌روند و مزد خدمات خود را مى‌طلبند.

«الَّذِينَ يَتَرَبَّصُونَ بِكُمْ‌- همواره كسانى مواظب شما هستند.» يعنى منتظر نتيجه آخراند.

«فَإِنْ كانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِنَ اللَّهِ قالُوا أَ لَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ وَ إِنْ كانَ لِلْكافِرِينَ‌