تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٨٢ - شستشو زكات بدن

كسى كه همواره چشمانش خواب‌آلود و دهانش بدبو و آثار خواب و كسالت بر سر و رويش آشكار است مشكل است كه بتواند با ديگر مسلمانان در كارها تفاهم داشته باشد يا محبت آنان را به خود جلب كند يا حتى محبت خود را به آنان عرضه دارد.

همچنين كسى را كه در جسم خود آثار معاشرت جنسى را حمل مى‌كند يا پليدى «حاجت طبيعى را» از خود دور نساخته ظاهرى كريه و ناخوشايند دارد و حاكى از اينكه چنين كسى به ديگران قصد اهانت دارد و وظايف خود را در احترام به ديگران انجام نمى‌دهد.

از اين رو است كه قرآن در ضمن برشمردن وظايف اجتماعى افراد وظيفه غسل و وضو و تيمم را مطرح مى‌نمايد و مى‌گويد

«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى‌- اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد آن گاه كه مست هستيد گرد نماز نگرديد.» نماز عادة در مسجدها و به شكل دسته جمعى (جماعت) گزارده مى‌شود.

نزديك شدن به نماز همان نزديك شدن به برادران مؤمن است. دليل بر اين عبارت بعدى است (مگر آنكه راهگذر باشد) يعنى كسى كه از ميان مسجدها بگذرد.

مستى (سكر) در اينجا ممكن است خواب‌آلودگى باشد يا مستى از شراب، البته پيش از آنكه حرام شود. اما از آن پس كه حرام شده نزديك شدن مست به مجامع مسلمانان حرام است زيرا اهانت به مقدّسات امت است.

سكر خواب با گرفتن وضوء از ميان مى‌رود و فرد عقل و آگاهى خود را بازمى‌يابد و سخنش آگاهانه مى‌شود. مسلمانان از كشمكشهاى مبتذل كه به سبب خواب‌آلودگى پديد مى‌آمد/ ٨٩ يا پاره‌اى سخنان بى‌معنى كه از دهان برخى در چنين حالى بيرون مى‌آيد، اجتناب مى‌كنند. اين وضع ممكن است به سبب مستى و بى‌خبرى هم باشد كه در اثر استعمال مسكرات حاصل مى‌شود. قرآن تأكيد مى‌كند كه هوشيارى شرط مقدم است براى كسى كه مى‌خواهد نماز بگذارد و مى‌فرمايد

«حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ‌- تا بدانيد كه چه مى‌گوييد.» سپس ضرورت طهارت از جنابت را به اعتبار آنكه يك پليدى جسمانى و