تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٧٣ - تيمم

«امسحوا برؤوسكم» هرگز اين معنى به ذهن نمى‌آيد كه به وسيله سرت چيز ديگرى را مسح كن بلكه اين معنى به ذهن متبادر مى‌شود كه بخشى يا قسمتى از سرت را مسح نماى.

پس بلاغت قرآن حكم مى‌كند كلمه «رجل» منصوب خوانده شود تا به محلّ «برؤوسكم» عطف داده شود نه به لفظ آن. يا فعل «امسحوا» را كه در سياق جمله آمده است مقدر فرض كنيم و بگوييم «ارجلكم» مفعول است براى فعل مقدر «امسحوا».

اگر در قرآن آمده بود «امسحوا بارجلكم» حق داشتيم بپرسيم كه چه چيز با سرمان مسح كنيم، زيرا «ارجل» عنوان آلت و وسيله مسح مى‌يافت.

تيمّم‌

«وَ إِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا- اگر جنب بوديد خود را پاكيزه سازيد.» يعنى غسل كنيد.

«وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى‌ أَوْ عَلى‌ سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً- و اگر بيمار يا در سفر بوديد، يا از جاى قضاى حاجت آمده بوديد يا با زنان نزديكى كرده بوديد و آب نيافتيد با خاكى پاك تيمم كنيد.»/ ٣١٠ يعنى به خاكى پاك يا زمينى پاك توجه كنيد، روى آوريد و خود را به آن خاك پاكيزه سازيد

«فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ مِنْهُ‌- و صورت و دستهايتان را با آن مسح كنيد.» بدين گونه كه دو كف دست بر خاك زنيد و با آن خاكى به دست شما مى‌چسبد بخشى از صورتتان را و بخشى از دستهايتان را مسح نماييد. اما صورت، عبارت از پيشانى و جبهه تا سر بينى و اما دستها عبارت است از ابتداى مچ تا سر انگشتان.