تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٦٣ - سوره المائدة(٥) آيات ٤ تا ٥

جاهلى پالوده شده باشد و با دليرى تمام، بى‌هيچ خوف و وحشتى براى تنفيذ تعاليم اسلامى رودرروى جاهليت بايستد.

/ ٢٩٧ از اين روست كه در ضمن حديث از پاره‌اى از عادات جاهلى كه اسلام آنها را ممنوع فرموده به مسئله رهبرى اشارت مى‌رود. تا معلوم دارد كه رهبرى از آيين دينى جدا نيست و اسلامى كسى را به رهبرى نمى‌شناسد مگر آن كه مو به مو احكام را رعايت كند. مسلّم است با اين تعبير به كسانى كه خود را زير پوشش كلمات پر طنين دينى و شعارهاى پرخروش اسلامى پنهان كرده‌اند ولى در اجراى احكام قدمى برنمى‌دارند، وقعى نمى‌نهد.

«فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ‌- پس هر كه در گرسنگى بيچاره ماند بى‌آنكه قصد گناه داشته باشد بداند كه خدا آمرزنده و مهربان است.» يعنى تنها در يك حالت خوردن مردار جايز است، آن هم در حالت اضطرار و ناچارى. يعنى زمانى كه گرسنگى و قحطى همه گير شده باشد. در اين حال خوردن گوشت مردار جايز است اما به شرطى كه نفس، بدان مايل نباشد و تنها و تنها اضطرار سبب آن كار شود. بنا بر اين تا اضطرار برطرف شد بايد او نيز بر فور اجتناب كند تا مبادا عادت او شود.

[سوره المائدة (٥): آيات ٤ تا ٥]

يَسْئَلُونَكَ ما ذا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ وَ ما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّهُ فَكُلُوا مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَ اذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسابِ (٤) الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ وَ طَعامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حِلٌّ لَكُمْ وَ طَعامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الْمُؤْمِناتِ وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسافِحِينَ وَ لا مُتَّخِذِي أَخْدانٍ وَ مَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ (٥)

/ ٢٩٨