تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٦ - انواع احكام

آزادى را در چارچوب قانونگذارى كلى اسلامى محدود مى‌نمايد و در آن از چيزهايى كه حرام است يا حلال است سخن مى‌رود.

«أُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيمَةُ الْأَنْعامِ‌- حيوانات چهارپا بر شما حلال شده.» مگر برخى از آنها كه مستثنى شده‌اند

«إِلَّا ما يُتْلى‌ عَلَيْكُمْ‌- مگر آنچه از اين پس برايتان گفته مى‌شود.» و از جمله اين استثناءها است

«غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ‌- آنچه را در حال احرام صيد مى‌كنيد.» اما صيد در غير حال احرام جايز است و موجب ملكيت مى‌شود.

«إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ ما يُرِيدُ- خدا به هر چه مى‌خواهد حكم مى‌كند.» بر ماست كه نپنداريم كه در انجام هر كارى كه ما را از آن خوش مى‌آيد آزاد هستيم، هرگز. تنها خداست كه حاكم مطلق است.

/ ٢٩٠ آرى در اسلام معاملات تجارى و برخوردارى از مباحات آزادى هست ولى در حدود اراده و خواست والاى آفريدگار جهان و مصالح عاليه انسانى. در آيات، اين قضايا بتفصيل بيان شده‌اند.

انواع احكام‌

[٢] احكامى كه خداوند بر حسب اراده خود بر ما واجب ساخته چه احكامى است؟

خداوند براى ما در مورد اين حكم يك مثل واقعى مى‌زند از اين قرار كه احكام اجتماعى الهى بر دو گونه‌اند

الف: احكامى كه حافظ امنيت مردم‌اند و آزادى آنها را پاسدارى مى‌كند و براى هر كس فرصت فعاليت فراهم مى‌آورد. مانند برپاى داشتن مكانهايى آزاد كه هر گونه تجاوز به هر بهانه كه باشد در آنها ممنوع شده است. خداوند كعبه- بيت الحرام- را قرار داد و مقرر داشت كه در آنجا صلح و آرامش و امنيت برقرار باشد و كسانى كه بدان وارد مى‌شوند زير پوشش حرمت و امنيت جاى دارند تا تجارت و