تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٧ - نقش اجرايى رسول

مى‌كند كه وجودشان را از بن براندازيد، مگر گروه‌هايى از ايشان را كه عبارتند

اولا: كسانى كه با شما از راه پيمان ارتباط دارند.

دوم: ضعفاى آنان كه از نبرد شما مى‌ترسند كه ميان شما و قومشان مى‌خواهند موضع بى‌طرفى اتخاذ كنند ولى صلح و صفاى با شما را ترجيح مى‌دهند.

البته در اين ميان گروهى هستند كه موضع بيطرفى منفى را اتخاذ مى‌كنند، اينان باز هم براى برافروختن آتش فتنه تلاش مى‌كنند ولى مى‌خواهند آن آتش را چنان برافروزند كه خود از آن در امان باشند. اين گروه را نيز بايد در زمره منافقان آورد و در نتيجه جنگ با ايشان امرى ضرورى است.

شرح آيات

نقش اجرايى رسول‌

[٨٤] پيامبر تنها مبلّغ رسالتهاى خود نيست، بلكه علاوه بر آن خود، قوّه اجرايى رسالت نيز هست. خواه ديگران نيز در اين كار يارى‌اش كنند يا نه و اين ويژگى سبب مى‌شود كه مردم به اديان آسمانى بيشتر اعتماد و اطمينان كنند و زودتر به نداى آن پاسخ دهند. زيرا آنان در برابر خود فقط مبلّغى كه نداى او را مى‌شنوند نمى‌بينند، بلكه مرد عمل را نيز مشاهده مى‌كنند.

مثلا قيام پيامبر در مكه براى آزاد كردن بردگان يا بطور مستقيم يا از راه دادن بهاى آنان به برده‌داران و خريدن آزادى ايشان، در جامعه جاهلى انعكاسى بزرگ داشت. اين سبب به وجود آمدن طبقه‌اى اجتماعى شد كه اصل و اساس آن را آزادشدگان از بردگى تشكيل مى‌داده اين طبقه در زندگى اجتماعى مسلمانان اثر گذاشت.

اعلان جنگ رسول اللَّه بر ضد كفار خود يك واقعيت بود كه/ ١٤٠ در عملى ساختن دعوت اثرى شگرف داشت. از اين رو خداوند پيامبرش را چنين فرمان مى‌دهد

«فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ‌- پس در راه خدا نبرد كن.»