تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١١٥ - انضباط و ايمنى

نقشه درست. اگر نقشه جنگى درست نباشد تهور و عمل و تلاش و كوشش به هدر مى‌رود و بى‌معنى مى‌شود. يك اشتباه استراتژى بسيارى نيروها را در يك لحظه تباه مى‌كند.

نقشه درست هم نيازمند به يك انضباط آهنين است، انضباط سربازان در برابر فرمان فرماندهان. اين انضباط كه قرآن از آن سخن مى‌گويد تنها ويژه زمان جنگ نيست، در زمان صلح هم لازم و ضرورى است.

اين امر مطيع خواست و ميل اين و آن نيست بلكه تنها مطيع نقشه فرماندهى است. آنچه به مردم مربوط مى‌شود اين است كه همواره آماده نبرد باشند تا چون آنان را فراخوانند واپس نمانند.

بعضى مردم‌اند كه در زمان لزوم صلح خواستار جنگ‌اند ولى چون زمان جنگ فرا رسد و آنان را به جنگ فرا مى‌خوانند از بيم مرگ، تن زنند و از فرماندهى مى‌خواهند كه فعلا جنگ را به عقب اندازد، پندارند كه اين امور مطيع اراده آنهاست. واقع اين است كه مسئله اينان يك مسئله روانى است كه در دلبستگى آنان به دنيا و زيب و زينت آن ريشه دارد.

«أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ- آيا نديدى كسانى را كه به آنها گفته شد كه اكنون از جنگ باز ايستيد و نماز بخوانيد و زكات بدهيد.» از جنگ بازايستيد، زيرا هنوز زمان جنگ فرا نرسيده، بلكه اكنون موعد نماز است كه رمز خودسازى است و زمان دادن زكات است كه رمز بناى اجتماعى است.

«فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ/ ١٢٦ خَشْيَةً وَ قالُوا رَبَّنا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتالَ لَوْ لا أَخَّرْتَنا إِلى‌ أَجَلٍ قَرِيبٍ‌- كه چون جنگيدن بر آنان مقرر شد گروهى چنان از مردم ترسيدند كه بايد از خدا مى‌ترسيدند، حتى ترسى بيشتر از ترس از خدا و گفتند اى پروردگار ما، چرا جنگ را بر ما واجب كرده‌اى و ما را مهلت نمى‌دهى تا به مرگ خود- كه نزديك‌