تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٢٨ - يكم خويشاوندان كيستند؟
هدف آن دوستدارى رهبرى شرعيى است كه مشعل رسالت را حمل كند. پس هر كه مىخواهد از پيامبر خدا به سبب رنجى گران كه وى براى تبليغ رسالت مىكشد،/ ٣٣٦ تا آنجا كه خود (ص) گفت
«هيچ پيامبرى آزارى چنان كه من كشيدم، نكشيد». سپاسگزارى كند، هيچ سپاسى بهتر از دوستدارى اهل بيت او كه حامل همان رسالتند و آن را به مردم مىرسانند، نيست ... و اين چنين است كه مزد رسالت به مصلحت خود مردم نيز هست، و از اين روست كه پروردگار سبحان ما گفت: «قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ [٣٧] بگو هر مزدى كه از شما طلبيدهام از آن خود شماست».
از آنجا كه برخى مفسّران اين حكمت را در نيافتهاند در تفسير اين آيه به گونهاى كه متناسب با سياق آن نيست، دچار تكلّف شدهاند و گفتهاند: براى آن كه پيامبر ما (ص) از لحاظ نسب در ميانه قريش قرار داشت و حدّ اوسط بود، و با بسيارى از قبيلههاى قريش خويشاوندى داشت، از ايشان خواست كه او را به سبب خويشاوندى او با خود دوست بدارند، و اين تفسير را در حديث زيرين از ابن عبّاس نقل كردهاند
«همانا پيامبر خدا (ص) واسطه نسب در قريش بود، و هيچ تيرهاى از تيرههاى آنان نبود كه او را از زادگان خود محسوب ندارد، پس خدا گفت: «قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً [٣٨] بگو كه من از شما مزد رسالت نمىخواهم». بر آنچه شما را بدان فرا مىخوانم «إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى [٣٩] جز دوستى خويشاوندان».
مرا به خاطر خويشاونديم با خود دوست بداريد، و بدان سبب حفظم كنيد». [٤٠] به نظر من اين نصّها به سببهاى زير تفسير قرآن را نشايد
١- بيگمان اين آيه از محكمات قرآن است كه هيچ شكّى در معناى آن
[٣٧] - السبأ/ ٤٧- م.
[٣٨] - الشّورى/ ٢٣، (اين بخش از آيه در سوره انعام، ٩٠ نيز آمده است)- م.
[٣٩] - الشورى/ ٢٣.
[٤٠] - الدرّ المنثور في التفسير بالمأثور، ج ٦، ص ٦.