تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٢ - شرح آيات

/ ٣٣ امّا شريكانى كه شما آنها را پرستيديد، و خداوند را نپرستيديد، هرگز سودى به شما نمى‌رسانند، زيرا هيچ فرمانروايى و حكمى ندارند.

[١٣] و خداوند از بشر دور نيست و براى كسى كه عقلش را به كار مى‌اندازد كه انسانى را با او شريك سازد مجهول و ناشناس نيست، و رحمت معنوى او كه در هدايت نمودار و متمثّل است در هر چيز و به هر وقت براى ما مهيّا و آماده است، چه هر چيزى نشانه و دليلى است كه ما را به سوى پروردگارمان هدايت كند، و رحمت مادّى او نيز در انواع رزقى كه از آسمان بر ما فرو بارد و از هر سو پيرامون ما را گرفته نمودار است. حال با وجود تمام اينها انسان از هيچ يك از اين دلايل استفاده نمى‌كند و براى پروردگار خود شريك مى‌تراشد، مگر آن كه براستى مؤمن باشد و روى به درگاه او بياورد.

«هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آياتِهِ وَ يُنَزِّلُ لَكُمْ مِنَ السَّماءِ رِزْقاً وَ ما يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ‌- اوست كه آيات و نشانه‌هاى خويش را به شما نشان داد و، برايتان از آسمان روزى فرستاد، و كسى پند نمى‌گيرد مگر آن كه روى به درگاه خدا آورد.» «منيب» كسى است كه كارها را به خداوند رجوع مى‌دهد (و از او مى‌داند) و هر چه به سبب فراموشى يا خطا از او سر بزند، به درگاه خدا توبه مى‌كند، امّا مشرك نه از اين آيات سود مى‌برد و نه از نعمتها بهره مى‌جويد تا به شناخت پروردگار خويش دست يابد، زيرا او تمام اين امور را به شريكان (مجعول براى خدا) نسبت مى‌دهد، و معتقد است كه منبع روزى او همان مالدار و صاحب سلطه است، يا رزق او مربوط به عوامل حتمى و يا عواملى است كه از خود اوست، پس از پروردگارش سپاسگزارى نمى‌كند و نعمتهاى او را ياد نمى‌كند.

[١٤] چون شرك جهت رفتار انسان را در زندگى منحرف مى‌كند و آن را به سويى غير از خدا و غير از حق مى‌گرداند، پروردگار ما بر ضرورت اخلاص در اعتقاد نسبت به ذات متعال خود، بدور از تمام عوامل شرك، تأكيد مى‌كند.

از آنجا كه فشارهايى كه مؤمن با آنها مواجه مى‌شود، اعمّ از فشارهاى اجتماعى و سياسى و اقتصادى از جانب ديگران از مهمترين و كارآمدترين عوامل‌