تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١٥ - شرح آيات
و هنگامى كه انسان را در گور مىنهند، و پسران و دوستانش از پيرامون او پراكنده مىشوند، و او را تنها و غريب زير خاك رها مىكنند، فرشتگان خدا با مژده بر مؤمن فرود مىآيند، و وحشت او را مىزدايند،/ ٢٢٣ و تا رستاخيز با او دوستى مىورزند، و هنگامى كه مردم در صحراى محشر به سوى پروردگارشان برانگيخته مىشوند «يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ وَ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ [٢٧] روزى كه آدمى از برادرش مىگريزد، و از مادرش و پدرش، و از زنش و فرزندانش»، «يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجادِلُ عَنْ نَفْسِها [٢٨] روزى كه هر كس به دفاع از خويش به مجادله مىپردازد»، «لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ [٢٩] (و) هر كس را در آن روز كارى است كه به خود مشغولش دارد»، در آن حال فرشتگان رحمت به همراهى مؤمنان روانه درگاه پروردگارشان گام پيش مىنهند.
«وَ لَكُمْ فِيها ما تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ- در بهشت هر چه دلتان بخواهد از آن شماست.» در دنيا و نسبت به شهوتهاى آن زهد ورزيدهاند، پس خدا در عوض آن نعمتهاى آخرت را به ايشان مىدهد. و اگر شهوتهاى دنيا آميخته به درد و رنجها و سرشار از مصيبتها و نكبتها و بسيار زودگذر بود، نعمت آخرت كه دلخواه نفوس ايشان است ناب و بى زوال است.
بلى، براستى دنيا و آخرت چون دو هوويند، پس هر كه به آخرت ميل دارد در دنيا زهد و بى ميلى ورزد، و هر كه بهترين فرصتهايش را در اين زندگى نابود شونده از دست داده در آن زندگى جاودانه نعمتى نخواهد يافت.
بر تن امام پرهيزگاران، على بن ابى طالب- عليه السلام- شلوارى ژنده و وصلهدار ديدند و در اين باره به او گفتند، گفت
«دل بدان خاشع مىشود، و نفس خوار مىگردد، و مؤمنان همين روش را
[٢٧] - عبس/ ٣٤، ٣٥، ٣٦.
[٢٨] - النحل/ ١١١.
[٢٩] - عبس/ ٣٧.