تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩ - زمينه كلى سوره

است كه ذات سبحان و منزّه او زنده است و خدايى جز او نيست.

در آيه (١٣) و آيه (٨١) آمده است كه ذات سبحان او آيات خود را به ما مى‌نماياند (و خود را از خلال آنها به ما مى‌شناساند)، و ما از خود مى‌پرسيم: چرا- در اين صورت- ما پروردگار خود را از خلال اين آيات روشنگر و بصيرت افزا نشناسيم؟! پاسخ اين سؤال را به حق كسى كه گوشى شنوا براى سخن پروردگار خود دارد، مى‌داند، چه روش قرآن پيش از القاى بينشها با بلاغتى نافذ و حجّتى تام و سخنى قاطع و پايان بخش و آشكار، رفع مشكلات نفسانى و موانعى است كه از درك حقيقت جلوگيرى مى‌كند.

آيات اين سوره در همين نقطه تمركز يافته است و مى‌بينيم كه چهار مرتبه آدمى را از جدال در نشانه‌هاى الهى بر حذر مى‌دارد و هر مرتبه سلسله‌اى از بينشها را با گفتگويى درمان بخش عنوان مى‌كند كه دل را از موانعى كه در راه ايمان دارد مى‌زدايد و مشكلات را مى‌سترد، و اين امر بدين ترتيب صورت مى‌پذيرد

نخست: در آغاز مى‌بينيم كه آدمى را از طريق يادآورى عاقبت جدال بد از جدال بر حذر مى‌دارد، سپس مجموعه‌اى از آيات را تلاوت مى‌كنيم كه هدف آنها اقامه حجّت و آوردن دليل بر كافر و افزودن ايمان و شناختى است كه گوش را شنوا و آماده تسليم شدن به حق مى‌سازد.

بگذاريد جانبى ديگر از اين روش را عرضه كنيم، و در عين حال گفتگو درباره موضوعات اين سوره را ضمن همين چارچوب كه عبارت است از آماده سازى دل براى پذيرفتن آيات ياد آورنده، خلاصه كنيم

يكم: آيه‌هاى (٤ تا ٦) مجادله كننده در نشانه‌هاى خداوند را به كفر و غرور توصيف مى‌كند، و/ ١١ او را از عاقبت بد و ناگوارى كه قوم نوح و احزاب (گروه‌هاى مخالف) بدان دچار شدند، بر حذر مى‌دارد.

آيه‌هاى (٧ تا ٩) مؤمنان را بشارت مى‌دهد، يعنى كسانى را كه به آيات خداوند تسليم شدند و مى‌گويد كه ايشان نزد خدا و فرشتگان او كه حاملان عرش‌اند، گرامى هستند و اين فرشتگان براى آنان دعا مى‌كنند كه از آتش محفوظ