تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٨٦ - شرح آيات

/ ٨٩ «لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ‌- به نگهبانان دوزخ.» و حافظان جهنّم.

«ادْعُوا رَبَّكُمْ‌- از پروردگارتان به دعا بخواهيد.» مى‌پرسيم: چرا خود مستقيما به دعا مبادرت نكردند؟ به نظر مى‌رسد كه در آن روز حق ندارند با پروردگار عزّت چنان كه در دنيا حق داشتند مستقيما سخن گويند، و اين حق فرصتى است نادر كه سزاوار است امروز پيش از فوت وقت از آن استفاده كنيم. در دعاى منقول آمده است

«بار الها! به من اجازه دادى كه به درگاهت دعا كنم و از تو درخواست كنم، پس اى شنوا! ستايشم را بشنو، و اى مهربان! به دعايم پاسخ گو».

به خواست خدا درباره دعا و فضيلت آن بزودى سخن خواهيم گفت.

«يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْماً مِنَ الْعَذابِ‌- تا يك روز از عذاب ما بكاهد.» پس از آن كه در انتقال عذاب به برخى ديگر از خود، بدين دليل كه آنان سبب استحقاق آن بوده‌اند، شكست خوردند، كوشيدند براى لختى از زمان مثلا به اندازه يك روز از روزهاى دنيا تخفيفى در عذاب بگيرند. و آيا اين تخفيف يك روزه كه به دنبال آن ديگر بار عرضه آتش شوند، براى آنها سودى دارد؟ هرگز ...

ولى از بدى عذاب و سختى درد مى‌كوشيدند به هر عنوانى از آن رهايى يابند، امّا كوشش آنان بيهوده است.

[٥٠] پاسخ ردّ نگهبانان به درخواست آنها چون صاعقه‌اى فرود آمد كه دلهايشان را به درد آورد، نه تنها از آن رو كه يگانه پرتو اميدى را كه داشتند تبديل به نوميدى كرد بلكه از آن رو كه همراه با سرزنش بود كه بر درد جسمانى آنها دردى روانى نيز در افزود.

/ ٩٠ «قالُوا أَ وَ لَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّناتِ‌- مى‌گويند: آيا پيامبرانتان با دلايل روشن نزد شما نيامده بودند؟» پس از بيم دادن و هشدار عذاب مى‌كشند، و هشدار با روشنى كافى به وسيله پيامبران خدا با پشتيبانى آيات واضح و روشنگر به آنان داده شده است.