تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٢١ - شرح آيات

نگهبانان چيزى براى دلشادى خود بيابند، چنان كه خداوند جلّ جلاله گويد

«وَ قالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْماً مِنَ/ ٥٢٢ الْعَذابِ‌ [٨٤] و آنان كه در آتش‌اند، به نگهبانان جهنّم مى‌گويند: از پروردگارتان بخواهيد تا يك روز از عذاب ما بكاهد» گويد: چهل سال از پاسخ دادن به آنها خوددارى كنند، سپس پس از آن كه آنها بكلّى نااميد شده‌اند، پاسخشان دهند

«قالُوا فَادْعُوا وَ ما دُعاءُ الْكافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلالٍ‌ [٨٥] گويند پس دعا كنيد، و دعاى كافران جز آن كه تباه شود هيچ نخواهد بود» گفت: چون از نگهبانان دوزخ نااميد شوند به مالك رئيس نگهبانان مراجعه كنند، و اميد بندند كه وى آنها را از آن خوارى رهايى دهد، چنان كه خداوند جلّ جلاله فرمايد: «وَ نادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ‌ [٨٦] اى مالك كاش پروردگار تو ما را بميراند» گويد: چهل سال از پاسخ دادن به آنها خوددارى كنند و آنها همچنين عذاب كشند، سپس پاسخشان دهند، چنان كه خدا در كتاب (سرشار از جواهر) نهفته خود گفت: «قالَ إِنَّكُمْ ماكِثُونَ‌ [٨٧] (مالك دوزخ) گويد: شما در اينجا ماندگار هستيد» گويد

چون نوميد شوند از مولاى خود پرورگار جهانيان (آرزو كنند) همان كه در دنيا در نظرشان خوارترين چيز بود، و هر يك از آنها هواى خويش را در طول زندگى بر او ترجيح مى‌داد، و به عقل و نقل بر آنها مقدّر كرده بود كه به دست راهنمايان راههاى رستگارى را نشان داده، و به زبان حال آنها را آگاه كرده بود كه آنان خود خويشتن را به شكنجه گاه و سراى هراس مى‌افكنند، و در پذيرش، با مرگ تا ابد بر كافران بسته مى‌شود، و بدان هنگام كه در زندگى دنيا بسر مى‌بردند و مكلّف بودند به زبان حالى روشن و آشكار مى‌گفت: گيريد كه شما مرا در اين گفتار باور نكرديد، آيا احتمال مى‌داديد كه من هم از راستگويان باشم؟! پس چگونه از من روى تافتيد، و