تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٢٠ - شرح آيات

كه پرورگار جليل آنها را گرفتار عذاب مى‌كند و به دوزخ مى‌افكند، آيا اوست كه به آنها ستم مى‌كند؟ هرگز ...

ما بايد اين آيات را چنان تلاوت كنيم كه گويى مراد از آنها و مخاطب آنها خود ماييم تا از آنها فايده ببريم.

[٧٧] «وَ نادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ قالَ إِنَّكُمْ ماكِثُونَ‌- فرياد برآورند كه: اى مالك! كاش پروردگار تو ما را بميراند، مى‌گويد: نه، شما در اينجا ماندگاريد.» در حديث آمده است: «چون دوزخيان به دوزخ درآيند، و شكنجه‌ها و هراسهاى آن را ببينند، و از عذابها و عقابهاى آن آگاه شوند و آن را چنان بينند كه زين العابدين (ع) گفت: «چه گمان كنى آتشى را كه به كسى كه بدان تضرّع مى‌كند ابقا نمى‌كند و بر كسى كه بدان سرسپارد و تسليم شود ذرّه‌اى تخفيف نمى‌يابد، ساكنان خود را به سوزانترين درد و سوزشى كه دارد و سخت‌ترين عقوبتى كه شايد بيفكند». مى‌دانند كه بهشتيان از پاداشى بزرگ برخوردار و غرقه در نعمتهاى سرشارند، و آرزو مى‌كنند كه كاش آنان اينان را خوراكى خورانند يا جرعه‌اى نوشانند تا لختى از آن عذاب درد آورشان را بكاهد، چنان كه خداى عزّ و جلّ در گرامى كتاب خود گويد: «وَ نادى‌ أَصْحابُ النَّارِ أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُوا عَلَيْنا مِنَ الْماءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ‌ [٨٢] دوزخيان بهشتيان را آواز دهند كه اندكى آب يا از چيزهايى كه خدا به شما ارزانى كرده است بر ما فرو ريزيد».

گويد: چهل سال از پاسخ دادن به آنها خوددارى كنند، و سپس با زبان تحقير و توهين به آنها گويند: «إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَهُما عَلَى الْكافِرِينَ‌ [٨٣] خدا آنها را بر كافران حرام كرده است» گويد: آن گاه نگهبانانى را كه آنجايند ببينند و آنچه را كه بر آنها فرود مى‌آيند مشاهده كنند و اميد بندند كه شايد به سببى از اسباب از