تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٥ - شرح آيات
به صورت انتقامى است عملى از كسانى كه نسبت به انكار حق كفر ورزيده و آنها را استهزاء كردهاند.
شرح آيات
[١٥] به چه وسيله به پروردگار خود راه ببريم؟ و راه شناخت ژرفتر نسبت به او كدام است؟ اگر به جهان هستى با آفريدگانى كه در آن هستند و به پديدهها بينديشيم اين امر ما را به پروردگار خود و به حق رهنمايى مىكند، امّا آيات قرآن از لحاظ بيان و رهنمايى رساتر و براى اين مقصود مفيدتر است، زيرا اين آيات عبارت از سخن گفتن خدا از خويشتن است، هم چنان كه محل تجلّى بزرگتر خداى متعال به صفات و نامهاى نيكوى اوست. امير المؤمنين (ع) در دعا پروردگار خود را مخاطب قرار مىدهد و مىگويد: «اى آن كه از ذات او به ذات او راه برند»، پس سخن خدا را درباره خود او بشنويم.
/ ٣٨ «رَفِيعُ الدَّرَجاتِ- فرا برنده درجات،» براستى، او مالك اين آفاق و مراتب والا در دنيا و آخرت است، و اوست كه مؤمنان را به بالاترين درجات كمال و پيشرفت و عزّت بالا مىبرد. امّا معنى ديگر اين آيه آن است كه ذات خداى تبارك و تعالى خود در والاترين درجات كمال در تمام صفات خويش است، پس او در رحمت و عزّت و قدرت، و ... و ...
مطلق است هم چنان كه در انتقام و شدّت و ... و ... نيز مطلق است.
«ذُو الْعَرْشِ- صاحب عرش است،» يعنى صاحب قوّت و چيرگى، پيش از اين گفتهايم كه عرش دو معنى دارد: نخست معناى مادّى است و آن اين كه عرش آفريدهاى با حجمى گسترده، و طولى كشيده و پايگاهى عظيم، و دوّم معناى معنوى آن كه عرش رمز و مظهر قوّت و هيمنه است.
پروردگار ما از آن درجات والا رسالتهاى خود را به وسيله كسانى از بندگانش كه آنها را بر مىگزيند، براى بشر مىفرستد، رسالتهايى كه در زبان قرآن از