تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٠٣ - شرح آيات

يعنى با پيامبر (ص) در روشها و رسالت الهى او مجادله مى‌كنند در حالى كه بعد از پاسخگويى خدا به سود او بر آنها روشن و آشكار شده است كه او بر حق است.

«حُجَّتُهُمْ داحِضَةٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ‌- حجّتشان نزد پروردگارشان ناچيز است.» آن حجّت را با مقياسها و قانونهاى ثابت، و با اراده مطلق خود از لحاظ منطقى و عملى، آنجا كه در دنيا و آخرت از آنها انتقام مى‌گيرد، ناچيز مى‌شمارد و ابطال مى‌كند.

«وَ عَلَيْهِمْ غَضَبٌ وَ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ- بر آنهاست خشم (خدا) و براى آنهاست عذابى سخت.» حق به دست پيامبر با آشكارترين شواهد و والاترين نشانه‌هايش جلوه‌گر شده، و صاحبان دلهاى پاك به پذيرفتن آن رسالت شتافته و مبادرت كرده‌اند، و خداوند دعوتهاى خالصانه و ناب او را به پيروزى بخشى پاسخ گفته است. آيا اين را به ايشان وعده نداد آن گاه كه گفت: «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ وَ يُثَبِّتْ أَقْدامَكُمْ‌ [١٧] اگر خدا را يارى كنيد، شما را يارى خواهد كرد و پايدارى خواهد بخشيد»؟

پس بهانه و عذرى براى آنان كه درباره خدا مجادله مى‌كنند، و كار خود را به پيامبر او وا نمى‌گذارند باقى نمانده است، و/ ٣١٢ زمان ميعادشان در رسيده، و حجّتشان ناچيز شده و از ميان رفته است، نه فقط از آن رو كه حجّتى است باطل، بلكه نيز براى آن كه پذيرفته شدن رسالت (از جانب مردم) زمينه يارى خدا را بدان فراهم ساخته است. و بزودى شكستهاى پى در پى فكرى مجادله كنندگان (با ابطال حجّتشان)، و دنيوى و سياسى (از آنجا كه بر آنها خشمى رفته است كه در اين شكست نمودار مى‌شود)، و اخروى (بدين سان كه عذابى سخت دارند) آنان را