تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٢ - شرح آيات

نتيجه حيا نيست كه انسان ميهمان را گرامى مى‌دارد و بر اثر حيا به وعده‌هاى خود وفا مى‌كند و نيازمنديهاى ديگران را برمى‌آورد، و فضيلتها را كسب مى‌كند، و كمال را افزون و پستيها و زشتيها را به فضيلت حيا كه تنها به آدمى، بدون ديگر آفريدگان اختصاص دارد، از ميان مى‌برد؟ [٨٥] و بدو توشه نطق داد تا وسيله تفاهم و انتقال تجربه‌ها و پيوند دادن دانستنيها و رشد بخشيدن به دانشهاى گوناگون باشد.

اگر انسان زبانى آماده براى سخن گفتن و ذهنى كه به وسيله آن به كارها راه يابد نمى‌داشت هرگز كلامى نمى‌گفت، و اگر سر پنجه‌اى آماده و انگشتانى براى نگاشتن نمى‌داشت، هرگز چيزى نمى‌نوشت و در آن صورت در شمار جاندارانى بود كه گفتار و نوشتارى ندارند. [٨٦] و بدو توشه دانش از طريق خرد و وحى داد، و انسان به وسيله دانش طبيعت را تسخير كرد تا آنجا كه سرورى فرمانروا در ميان موجودات زمين شد، و اين نعمتها را در كنار زيبايى صورت، و نيكويى چهره و هماهنگى اندامها بدو ارزانى داشت.

/ ١٢٥ «وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَ رَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَتَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ‌- و شما را صورت بخشيد و صورتهايتان را نيكو ساخت و از چيزهاى پاكيزه و خوش روزيتان داد. اين است خداى يكتا، پروردگار شما، برتر و بزرگوار است خدا، آن پروردگار جهانيان.» براستى، نگاهى به انسان و امكانات و طبيعتها و نيازمنديهاى او، سپس به آسمان و زمين و نشانه‌ها و داده‌هاى، آن دو، و قوانين و نظامهاى جارى در آن دو، ما را به يگانگى آفريننده رهنمايى مى‌كند.

و اين كه او پروردگار ماست و همو پروردگار جهانيان است، به دليل تطابق دقيق و هماهنگى كامل بين طرحريزى موجودات و كاينات و تصوير انسانى كه آن همه براى او آفريده شده است.