نه بود باين تفصيل- ١ هر دو مقدمه صادق بكل ٢ هر دو كاذب بكل- ٣ صغرى كاذب بكل و كبرى ببعض- ٤ بر عكس ٥ هر دو كاذب ببعض- ٦ صغرى تنها كاذب بكل ٧ كبرى تنها چنان- ٨ صغرى تنها كاذب ببعض ٩ كبرى تنها همچنان- و هر قياس كه يك مقدمه جزوى بود- از شش نوع خالى نبود- چه ضرب سه در دو شش بود باين تفصيل- ١ هر دو صادق و كلى بكل ٢ هر دو كاذب و كلى بكل- ٣ هر دو كاذب كلى ببعض ٤ كلى تنها كاذب بكل- ٥ كلى تنها كاذب ببعض ٦ جزوى تنها كاذب- و از نوزده ضرب منتج كه در چهار شكل افتد- نه ضرب از صنف اول است و ده ضرب از صنف دوم- و صنف اول بر تقدير هر يكى از انواع نه‌گانه- شايد كه نتيجه صادق دهد- مگر در هفت موضع- ١ ضرب اول شكل اول چون كبرى تنها بكل كاذب بود- مثالش كل ج ب و كل ب ا فكل ج ا- چه اگر كبرى تنها بكل كاذب بود- ضدش لا شى‌ء من ب ا صادق بود- و بر آن تقدير نتيجه لا شى‌ء من ج ا آيد و هم صادق بود- پس ضدان بر صدق جمع آمده باشد و اين خلف بود- ٢ همين ضرب چون صغرى ببعض كاذب بود و كبرى بكل- چه بر آن تقدير بعض ج ب و لا شى‌ء من ب ا صادق بود- پس ليس بعض ج ا صادق بود- و جمع نقيضان بر صدق لازم آيد- ٣ و ٤ ضرب دوم شكل اول هم در اين دو موضع و بهمين بيان- ٥ ضرب اول شكل چهارم چون صغرى تنها بكل كاذب بود- مثالش كل ب ج و كل ا ب فبعض ج ا- چه بر اين تقدير ضد صغرى صادق بود- و نتيجه لا شى‌ء من ج ا آيد- پس جمع نقيضان بود بر صدق- ٦ ضرب سيوم اين شكل- چون صغرى تنها بكل كاذب بود- و بيان بامتناع جمع ضدين- ٧ همين ضرب چون صغرى بكل كاذب بود و كبرى ببعض- و بيان بامتناع جمع نقيضين- و صنف دوم بر تقدير هر يكى از انواع ششگانه هم- شايد كه نتيجه صادق آيد بى‌استثناء-