در كميت تابع صغرى- و بيانش برد منفصله بود با متصله- كه از عين اصغر و نقيض اوسط باشد- تا با سالبه كلى كه لازم كبرى بود- از شكل دوم متصلات اين نتيجه بدهد- و همچنين اگر صغرى مانع خلو بود- حقيقى يا غير حقيقى كلى يا جزوى و كبرى سالبه كلى بود- همين نتيجه از دو نقيض لازم آيد- و بيانش برد منفصله بود با متصله- كه از نقيض اصغر و عين اوسط باشد- تا با عين كبرى هم از شكل دوم اين نتيجه حاصل آيد- و اما اگر صغرى مانع خلو تنها بود كلى يا جزوى- و كبرى موجبه كلى- يا صغرى مانع خلو كلى بود حقيقى يا غير حقيقى- و كبرى سالبه جزوى بود- نتيجه جزوى بدهد از عين اصغر و نقيض اكبر- يا از عين هر دو- و بيان برد منفصله بود با متصله- از نقيض اوسط و عين اصغر- تا با لازم كبرى از شكل چهارم منفصلات- اين نتيجه حاصل آيد- و اگر صغرى مانع جمع كلى بود حقيقى يا غير حقيقى- و كبرى موجبه جزوى- يا صغرى مانع خلو حقيقى بود كلى يا جزوى- و كبرى سالبه كلى- نتيجه جزوى از نقيض اصغر و عين اكبر- يا از نقيض هر دو بدهد- و بيان برد منفصله بود با متصله از عين اوسط و نقيض اصغر- تا با عين كبرى هم از شكل رابع اين نتيجه حاصل آيد- و باين بيان انتاج شانزده ضرب معلوم شود- و هشت ضرب باقى از لزوميات عقيم بود- يا بسبب عدم مقدمه كلى يا بسبب بيان مذكور در نوع گذشته- چه هر يكى از اين دو نوع بعكس كبرى ديگر نوع شود- و قراين غير لزومى بر قياس اين قراين باشد بشرط انعكاس- و حال لوازم هر نتيجه همان كه در قسم اول گفته آمد- و وضع جداول تخفيف كرديم ايثار اختصار را

فصل چهارم در اقترانيات از حمليات و متصلات‌

در اين اقترانات هم حملى- يا بجاى كبرى بود يا بجاى صغرى-