اساس الاقتباس - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٥٥٩
فصل پنجم در اعداد انواع نافع در تصديقات غير صناعى
اسباب تصديقات غير صناعى- كه در مشاجرات نافع بود پنج بود- سنن و شهود و عهود و ايمان و تعذيبات- و خطيب نصرت سنن غير مكتوب كند باتفاق عقول- و تطابق امم و شمول مصالح- و آنك مخالفت مقتضى فضيحت بود- و نصرت مكتوب بطاعت خدايى- و متابعت صاحب شريعت و وعد وعيد- و آنك خداى تعالى مصلحت بندگان بهتر داند از ايشان- و تخويف به بىدينى و نصرت ديگر طرف در غير مكتوب- بانك عقل هادى است بمصالح- و اگر تغيير روا نبودى مكتوب بودى- و حكمهاى كلى بدقايق و قيود مختلف شود- و در مكتوب بنسخ و تاويل- و آنك سخن انبياء بر عقول عوام مقدم بود- و تكليف ظاهر جمهور را بود- و حكم خواص ديگر بود و از اسرار تاويل معلوم شود- و نصرت شهود اگر قدما باشند- بفضل در علم و معرفت و سبقت در خيرات- و نقص حكم ايشان بانك هر روزگارى را حكمى باشد- و هر متاخرى داند آنچه متقدم داند و زيادت- و اصطلاح غفلت و خلل متقدم بر متاخر باشد- و اگر معاصر باشند نصرت بتزكيت- و صدق و نقض بمداهنت بسبب صداقت- يا عداوت يا شركت يا خيانت- و امارات هم از قبيل شهود بود- و نصرت طرفين در آن بوجوه وقوع بر قياس امثال آن- و نصرت عهود بوفا و كبر نفس- و آنك عهد شريعتى خاص است- و محافظت هر دو شريعت متلازم- و نقضش يا بتاويل لفظى- يا بانك هر چه مكتوب نيست بدعت است و تخرج- يا بانك حاكم را رسد- كه بحسب مصالح تغيير احكام كند- و نصرت سوگند مانند عهد- و بتعظيم ذكر خداى تعالى و وخامت عاقبت نقض سوگند- و آنك مشهور بحنث مقبول قول نبود- و نقض بتاويل و لغو و آنك كفارت از اهمال مصلحت اولى- و سوگند بسيار مردم را در معرض آن آرد- كه