اساس الاقتباس - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٨٧
ببعضى اوقات وضع ح ط بحكم انعكاس كبرى- پس در نتيجه اين قيد زيادت بايد كرد- و چنين شود كه- قد يكون اذا كان ح ط فكلما كان ا ب فكل ج ز- و بر تقدير انفراد كل ج د- وضع هر دو مقدم نتيجه مختلف شود بتقديم و تاخير- و چون هر دو متصله نتيجه كلى بود- حكم بحقيقت كلى بود- و اگر يكى يا هر دو جزوى بود حكم جزوى بود- و اين تاليف نيز چهار نوع بود- و ضروب هر نوع بر منوال گذشته و جمله هم بر اين قياس بود- و در منفصلات تنها- از دو موجبه بر هيات شكل اول چنين باشد كه- كل ا اما ب و اما ج و كل ب اما د و اما ه- فكل ا اما د و اما ه و اما ب- و اگر موضوع منفصله اول مشترك نباشد- چنانك گوئيم- اما ا ب و اما ج د و ب اما ه و اما ز- فدائما اما ا ه او د ز و اما ج د- و اگر كبرى سالبه بود چنين بود كه- و ليس البته اما ب ه و اما ب ز- نتيجه چنين باشد كه- فاما ان لا يكون ه او لا يكون ز و اما ج د- و اگر يك جزو سالبه بود و يكى موجبه چنين بود كه- و ب اما ان لا يكون ه و اما ان يكون ز- نتيجه چنين آيد كه- اما ان لا يكون ب ه و اما ان يكون ب ز و اما ان يكون ج د- و هم بر اين قياس اگر صغرى موجبه جزوى بود- و كبرى موجبه كلى يا سالبه كلى- اما لا محاله صغرى موجبه بايد و كبرى كلى- و اگر بر هيات شكل دوم باشد چنين بود كه- كل ا اما ب و اما ج- و ليس البته د اما ب و اما ج- نتيجه حملى دهد كه لا شىء من ا د- و سه ضرب ديگر بر اين قياس- و اين اقتران در قوت حمليات تنها بود- و در متصلات و منفصلات بر هيات شكل اول چنين باشد كه- كلما كان ا ب فج د و كل د اما ه و اما ز- نتيجه دهد كه و كلما كان ا ب فج اما ه و اما ز- و اگر كبرى سالبه بود چنين كه- و ليس البته د اما ه و اما ز- نتيجه چنين بود كه- كلما كان ا ب فليس البته ج