اساس الاقتباس - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٠٧

كط- و هشت صورت كه ذكر جاهل است- و ذكر دانا نه اين است- ب ى يا يب كب كج كد ل لوح مهملات اعتبار طول:

موجبه محصله مهمله، مردم داناست:

در شانزده صورت كه همه يا بعضى دانااند صادق بود و در شانزده صورت باقى كاذب.

سالبه محصله مهمله، مردم دانا نيست:

در همه صورتها صادق بود الا يكى كه همه دانا باشند در آن صورت تنها كاذب بود.

سالبه معدوله مهمله، مردم نادان نيست:

در هفده صورت صادق بود شانزده همان كه همه يا بعضى دانااند و يكى معدوم و پانزده صورت باقى كاذب بود.

موجبه معدوله مهمله، مردم نادان است:

در همه صورتها صادق بود الا دو صورت كه همه دانا و همه معدومند در اين دو صورت كاذب بود.

سالبه عدميه مهمله، مردم جاهل نيست:

در همه صورتها صادق بود جز يكى كه همه جاهلند در اين صورت تنها كاذب بود.

موجبه عدميه مهمله، مردم جاهل است:

در شانزده صورت كه همه يا بعضى جاهلند صادق بود و در شانزده صورت باقى كاذب بود.

اعتبار اقسام طول‌

- موجبه محصله از سالبه معدوليه خاص‌تر است- چه اول در شانزده صورت صادق است- و دوم در هفده صورت شانزده بعينه همان- و سالبه معدوليه از سالبه عدميه خاص‌تر است- چه اول در هفده صورت صادق است- و دوم در همان و در چهارده صورت ديگر- پس سيم لازم دوم بود- و دوم‌