دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٧٣ - فصل هشتم تلاش سرنوشتساز در جنگ خيبر
روز، تكبيرى از آسمان شنيدند و گويندهاى كه مىسرود:
شمشيرى جز ذوالفقار
و جوانمردى جز على نيست.
پس حسّان بن ثابت، از پيامبر خدا اجازه خواست كه شعرى بسرايد. اجازه فرمود، و او سرود:
جبرئيل ٧ به آواز بلند، ندا داد
و آوايش واضح نبود
و مسلمانان، حلقه زده بودند
به گِرد پيامبرِ فرستاده [و ندا اين بود]:
«شمشيرى جز ذوالفقار
و جوانمردى جز على نيست».
پس اگر گفته شود: حديث «شمشيرى جز ذوالفقار نيست» را ضعيف دانستهاند، مىگوييم: آنچه ذكر كردهاند، مربوط به واقعهاى است كه در جنگ احد اتّفاق افتاده است و ما مىگوييم كه اين، در جنگ خيبر بوده و احمد بن حنبل هم در فضائل الصحابة، اينگونه نقل كرده است و سخنى در جنگ احد نيست، كه ابن عبّاس گفت: هنگامى كه على ٧، طلحة بن ابى طلحه، پرچمدار مشركان را كُشت، فريادى از آسمان برخاست كه: «شمشيرى جز ذوالفقار نيست».
و گفتهاند كه در سند اين روايت، عيسى بن مهران است كه در او خدشه دارند و گفتهاند شيعه است؛ امّا آنچه مربوط به جنگ خيبر است، هيچ يك از عالمان در آن خدشه نكردهاند. همچنين گفته شده كه آن، مربوط به جنگ بدر است؛ ولى نظر نخست، صحيح است.
ر. ك: ص ٤٤٧ (خدايا! گرما و سرما را از او دور كن).
ج ٨، ص ١٧٣ (خدا و پيامبرش و جبرئيل، از او راضىاند).
و ص ٢٤٩ (اگر از غلو نمىهراسيدم).
و ص ٤٩٩ (سعد بن ابى وقّاص).
ج ١٢، ص ٢٤٩ (محبوبيّت امام على نزد خداوند، پيامبر و فرشتگان).