اسرار توحيد (ترجمه توحيد صدوق) - اردکاني، محمد علي - الصفحة ٤٥٤ - باب شصت و دويم در تعريف و بيان و حجت و هدايت
حديث كرد ما را محمد بن على ماجيلويه ره از عمويش محمد بن ابى القاسم از احمد بن ابى عبد اللَّه از ابن فضال از ثعلبة بن ميمون از حمزة بن طيار از حضرت صادق ٧ كه در قول خداى عز و جل وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ فرمود كه بشناساند بايشان آنچه او را خوشنود گرداند و آنچه او را بخشم آورد و ترجمه آيه اينست كه و نيست خدا كه اضلال فرمايد و مراد آنست كه در حكمت آن جناب روانيست كه گروهى را باطل و هلاك و ضائع گرداند كه نام ضلالت و گمراهى را بر ايشان گذارد بعد از آنكه ايشان را راه راست نموده باشد و باسلام هدايت فرموده باشد تا روشن سازد از براى ايشان آنچه را كه واجب است كه از آن پرهيز كنند خواه پرهيز از فعل آن باشد چون شرب خمر و لواطه و زنا و غير آن از محرمات و خواه پرهيز از ترك آن باشد چون نماز و روزه و خمس و زكاة و حج و غير آن از واجبات و فرموده است كه فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها يعنى «پس الهام داد خدا نفس را نابكارى و بيباكى آن و پرهيزكارى و نيكوكارى و فرمان بردارى آن را.» و حضرت فرمود يعنى بيان فرمود از براى نفس آنچه را كه مىآورد و آنچه را كه واميگذارد يعنى آنچه بايد كه بياورد و واگذارد او را اعلام فرموده و راه خير و شر و طريق طاعت و معصيت را باو شناسانيده و او را در ميان اين دو راه مخير ساخته تا اگر خواهد اختيار خير كند و مستحق ثواب شود يا اختيار شر كند و مستحق عذاب و عقاب گردد و فرمود كه إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً يعنى «بدرستى كه ما راه راست را بآدمى نموديم ببيان و ارشاد و انواع الطاف تا راه حق را از راه باطل بداند و صواب را از خطاء و خير را از شر تميز دهد باعطاى سمع و بصر كه آلت ادراك آنهاست. و اشاره است بهر دو قسم دليل از نقلى و عقلى در حالتى كه اين آدمى يا شكركننده و يا كافر است و حضرت فرمود كه آدمى را تعريف كرديم و خير و شر را باو شناسانيديم و آدمى يا فراگيرينده و يا واگذارنده است است و حمزه ميگويد كه آن حضرت را سؤال كردم از قول آن جناب عز و جل وَ أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ يعنى «و اما قبيله ثمود كه قوم صالحاند پس راه راست را بايشان نموديم.» و حضرت فرمود يعنى ايشان را شناسا گردانيديم فَاسْتَحَبُّوا الْعَمى عَلَى الْهُدى