اسرار توحيد (ترجمه توحيد صدوق) - اردکاني، محمد علي - الصفحة ٢٧٠ - «باب سى و چهارم» در تفسير و بيان حروف اذان و اقامه
رساننده و نه نفع بخشنده و نه فراگيرنده و نه گستراننده و نه بخشنده و نه منعكننده و نه دفع نماينده و نه خير خواهى و نه كفايتكننده و نه شفاء دهنده و نه پيش دارنده و نه پس اندازنده مگر خدا كه او را است آفريدن و فرمان و بدست او است همه خير و خوبى و پر خير و بركت است خدائى كه پروردگار عالميانست.
و اما قول مؤذن كه
اشهد ان محمدا رسول الله
كه باين معنى است كه شهادت ميدهم كه محمد فرستاده خداست ميگويد كه شاهد ميگردانم خدا را كه من شهادت ميدهم باين كه خدائى نيست مگر آن جناب و اينكه محمد بنده و رسول و پيغمبر و برگزيده و همراز او است كه او را بسوى كافه مردمان و همه ايشان فرستاده بهدايت و راه راست و كيش درست تا آنكه او را غالب گرداند بر همه دينها اگر چه مشركان ناخوش داشته باشند و شاهد ميگردانم هر كه را كه در آسمانها و زمين است از پيغمبران و رسولان و فرشتگان و همه مردمان كه من شهادت ميدهم باينكه محمد سيد و بزرگ اولين و آخرين است و قول او در مرتبه دويم
اشهد ان محمد رسول الله
ميگويد كه شهادت ميدهم كه كسى را حاجتى بسوى كسى نيست مگر بسوى خدا يگانه قهار كه از بندگانش و همه خلائق بىنياز است و باينكه آن جناب محمد را بسوى مردم فرستاده كه مژده دهنده و ترساننده و خواننده بسوى خدا برخصت او و چراغى روشنى بخش باشد پس هر كه او را انكار كند و از روى دانش قبول نكند و باو ايمان نياورد خداى عز و جل او را داخل آتش دوزخ گرداند در حالى كه در آن جاويد و مخلد باشد و هرگز از آن جدا نشود.
و اما قول مؤذن
حى على الصلاة
بفتح ياء يعنى بياور و آورد چنان كه در قاموس گفته و حضرت فرمود يعنى بيائيد بسوى بهترين اعمال خويش و دعوت پروردگار خويش و بشتابيد بسوى آمرزشى از پروردگار خويش و فرو نشانيدن آتش خويش كه آن را بدستهاى خويش افروختهايد و رها كردن گردنهاى خويش كه آنها را بگناهان خويش گرو كردهايد تا خدا بديهاى شما را از شما بپوشاند و گناهان شما را از براى شما بيامرزد و بديهاى شما را بخوبيها بدل كند زيرا كه او پادشاهى است صاحب كرم و خداوند فضل بزرگ و ما گروههاى مسلمانان را بدخول در