زندگاني چهارده معصوم (ترجمه إعلام الورى بأعلام الهدى شيخ طبرسي) - عطاردي، عزيزالله - الصفحة ٥٣٢ - (دلائل ديگرى در امامت ائمه اطهار

شكافنده علوم ناميده شده است، و از حضرت صادق چهار هزار نفر در ابواب مختلف علوم رواياتى نقل نموده‌اند، و از فرمايشات آن جناب چهار صد كتاب تاليف گرديده كه اين كتب در ميان شيعيان آن حضرت به «اصول اربعه مائة» معروف و مشهور است، اين كتب را اصحاب او و پدرش و هم چنين اصحاب فرزندش موسى بن جعفر روايت مى‌كنند.

در هر فنى از فنون از حضرت صادق ٧ رواياتى نقل شده، و هم چنين است حال فرزندش موسى ٧، اين حضرت هم در نشر علوم و فضائل اهتمام فوق العاده‌اى داشت، و همواره به انتشار اخلاق و فضيلت و علم و حكمت پرداخت، تا آنگاه كه هارون وى را دستگير كرد و بزندان انداخت، و جلو فعاليت او را گرفت، از فرزندش حضرت رضا ٧ و هم چنين حضرت جواد سلام اللَّه عليه نيز علوم فراوانى در دست مردم قرار گرفت كه شهرت آن بى‌نياز از تعريف است.

حضرت عسكريين عليهما السّلام هم مانند پدران خود عليهم السّلام بودند، علت اينكه از اين دو بزرگوار روايت كمتر رسيده، از اين جهت است كه: آنان در لشكرگاه خليفه بازداشت و تحت نظر بودند و از معاشرت و اختلاط با مردم ممنوع شدند و مردم نتوانستند با آنها آميزش و رفت و آمد كنند.

اكنون كه معلوم شد امامان ما عليهم السّلام با همه مردم فرق دارند، و احدى نميتواند ادعا كند كه آنان علم خود را از رجال عامه اخذ كرده و يا از روات و فقهاى آنان گرفته باشند، زيرا كه احدى مشاهده نكرده است آن بزرگواران در خانه دانشمندى رفته و يا از معلمى تعليم گرفته باشند، و علوم و احكامى كه از طريق آنها رسيده در جاى ديگر يافت نميشود و جز در خانه آنان در محل ديگرى وجود ندارد و اين علوم و فضائل از در خانه اهل بيت عليهم السّلام به معرض ظهور و بروز رسيده است.

ما از اين مقدمات اين طور نتيجه ميگيريم كه علوم اسلامى و حقائق قرآن بوسيله آل محمّد عليهم السّلام انتشار پيدا كرده و آنان از سايرين بى‌نياز ميباشند، بلكه سايرين ناقص بوده و در اخذ مسائل دينى و مذهبى به اين وجودات مقدس : احتياج‌