رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٣٨٣ - فصل هفتم

اينجا[١] تركيب لازم آيد، پس‌[٢] سلب نقص بايد كردن‌[٣] از ذات حقّ تعالى چنانكه‌[٤] گويند: حقّ تعالى‌[٥] جاهل‌[٦] نيست و بخيل‌[٧] نيست، و يا[٨] صفت اضافى‌[٩] چنانكه خالق است و رازق است، و اين بخلق تعلّق دارد[١٠]. و باز[١١] گويند: حقّ تعالى قديم است، هميشه بود و عالم اثر فيض اوست و بايد[١٢] كه هميشه بوده باشد. و حجّت آرند و گويند؛ ما تقدير كنيم كه اگر كسى خواهد كه خانه سازد و بنا[١٣] و سنگ و آب و خاك و گل و كاركنان‌[١٤] حاضر[١٥] و آرزوى خانه كردن هست و وقت قرار آيد[١٦] و هيچ آلتى در نمى‌بايد البتّه‌[١٧] خانه پيدا شود، و اگر نه، البتّه موقوف است بر چيزى ديگر[١٨]، يا بر وجود بنّا يا آلتى‌[١٩] از آلت‌ها[٢٠]. و چونكه‌[٢١] حقّ تعالى پيوسته بود اثر فيض او پيوسته بايد[٢٢] كه باشد، [و اگر نه موقوف باشد بر مانعى‌][٢٣]، و خداى را نشايد[٢٤] كه مانع‌[٢٥] باشد يا موقوف بود[٢٦] بزمان‌[٢٧] و زمان نيز از جمله عالم است، زيرا مقدار حركت فلك است، يا بر آلتى و آلت نيز از جمله عالم است، يا بر ارادتى‌[٢٨] كه بخواست تعلّق دارد و از[٢٩] خواست و نخواست تغيّرى حاصل مى‌آيد، پس چون هميشه بود عالم نيز هميشه باشد.

[١] اينجا: از اينجاS

[٢] پس: بل‌S

[٣] كردن:-F

[٤] چنانكه: چنانچه‌S

[٥] حق تعالى:-S

[٦] جاهل: بخيل‌S

[٧] بخيل: جاهل‌S

[٨] و يا: ياS

[٩] اضافى:

با باضافت بايد گفتن‌S

[١٠] بخلق تعلق دارد: تعلق بخلق داردS

[١١] باز: نيز كه‌S

[١٢] و بايد: بايدS

[١٣] و بنا: بناF ،+ حاضر است‌S

[١٤] و كاركنان:-S

[١٥] حاضر:+ و كاركنان حاضراندS

[١٦] آيد: آمده است‌S

[١٧] البته:-S

[١٨] ديگر:-S

[١٩] آلتى: بر آلتى‌S

[٢٠] آلت‌ها:+ خانه پيدا نشودS

[٢١] چونكه: چون‌S

[٢٢] پيوسته بايد: هميشه بايدS

[٢٣] و اگر ... مانعى:-S

[٢٤] خداى را نشايد: نشايد كه خداى تعالى راS

[٢٥] مانع: مانعى‌S

[٢٦] موقوف بود:-F

[٢٧] بزمان: بزمانى‌S

[٢٨] يا بر ارادتى: با ارادتى‌S

[٢٩] و از: زيرا كه‌S