رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٣٦٦ - فصل اول

بيند و هم در جامه‌اى و رنگى‌[١] و مقدارى. و عقل چون خواهد كه ادراك چيزى كند از اين همه كه گفتيم مجرّد كند و آنچه محسوس است معقول گرداند[٢] از جسم، مثلا صورت جسمى مطلق‌[٣] گيرد[٤] چنانكه مطابق جمله صور[٥] اجسام باشد و بر جمله اجسام افتد بيك معنى و من‌[٦] شرح صورت مطلق كه مطابق جمله صور شود و آنچه بدين تعلّق دارد در مقدّمه‌[٧] ياد كردم، آنجا بحثى نيك‌[٨] بكند تا اينجا معلوم شود. و بايد كه بدانى كه اين صورت مطلق اگر در جسم حاصل شدى، او را مقدارى خاصّ‌[٩] پيدا شدى، چنانكه اگر جسم يك گز بودى او[١٠] نيز يك گز بودى، و اگر دو گر بودى او نيز دو گز بودى، آنگاه‌[١١] مطابق‌[١٢] چيزها مختلف نشدى و نيز بايد كه چون چيزى را ادراك كنى صورت آن چيز در نفس تو حاصل شود چنانكه در اوّل مقدّمه شرح دادم، و اگر نه هيچ حاصل نشود.

(٤٩) بدان كه‌[١٣] مفهوم شيئيّت مطلق و مفهوم وحدت مطلق در وقت ادراك كردن‌[١٤] اگر[١٥] در جسم حاصل مى‌شدى‌[١٦]، چون جسم را پاره كنند بايد كه آنچه در جسم است هم پاره شود، [پس در آن حالت كه‌][١٧] جسم پاره شود مفهوم شيئيّت و وحدت‌[١٨] مطلق با جسم پاره شده است‌[١٩]. اگر

[١] در جامه‌اى و رنگى: در جائى نه و نه رنگى‌F در جائى نه آنكه بى‌رنگى‌S

[٢] گرداند: كندF

[٣] جسمى مطلق‌ها-:SF

[٤] گيرد: كندF

[٥] صور:-F

[٦] و من:

+ بدين‌S

[٧] در مقدمه: در اول مقدمه‌اى‌S در اول مقدمه‌P

[٨] نيك:-F

[٩] خاص:-F

[١٠] بودى او: بود اوF

[١١] آنگاه: آنگه‌S

[١٢] مطابق:-F

[١٣] بدان كه: رمز چشم بدان كه‌F

[١٤] كردن:-S

[١٥] اگر:+ وى‌S

[١٦] مى‌شدى: بودى‌S

[١٧] پس ...

حالت كه:-F

[١٨] شيئيت و وحدت: شيئيتى و وحدتى است و آنجا مقدار آنست كه جزو از كل پديد آيد زيرا كه شيئيتى و وحدتى مجرد مطلق فراگرفته باشد آنگاه فرقى نباشد ميان جزو و كل و اين محال باشدP ، شيئيتى و وحدتى است و آنجا مقدار آنست كه جزو از كل پديد آيد زيرا كه شيئيتى و وحدتى مطلق مجرد فراگرفته باشد آنگاه هيچ فرقى نباشد ميان جزو و كل و اين محال باشدP ، شيئيتى و وحدتى است و آنجا مقدر آنست كه جزو از كل پديد آيد زيرا كه شيئيتى و وحدتى مطلق مجرد فراگرفته باشد آنگاه هيچ فرقى نباشد ميان جزو و كل و اين محال باشد

[١٩] مطلق با جسم پاره شده است:-SP