رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ١٨٨ - قاعده

روحانى را ممثّل گشت بترك خويشان و وطن و بيت، روزگارها چنان ملكى نديد و بجز ازو پادشاه ياد ندارد، و قوّه الهى او را حركت فرمود، بيرون آمد از ديار خويش. درود باد بر آن روز كه مفارقت وطن كرد، روزى كه به عالم علوى پيوست.

قاعده‌

(٩٦) قوّه فكر چون مشغول شود به امور روحانى و روى بمعارف حقيقى آرد او[١] شجره مباركه است، زيرا كه همچنان كه درخت را شاخهاست و ميوه‌ها، فكر را نيز شاخهاست و آن انواع افكار است كه بدان ميوه نور يقين رسد، چنانكه در قرآن آمد: «الَّذِي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ ناراً»[٢]. الشجرة فكرت است، سبزى او آنست كه مطّلع شود بر طريق نظر و بباز گشتن‌[٣] بعالم قدس.

آيتى ديگر: «أَ فَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ»[٤] يعنى علوم ثوانى و نفحات قدسى، آنكه بدو توصل كنند از علوم اوائل بعلوم ثوانى.

«أَ أَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَها أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِؤُنَ»[٥] يعنى كه شما انشاء كرديد يا ما انشاء كرديم اين درخت را. و آيتى ديگر: «وَ شَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْناءَ» الاية[٦]، يعنى بواسطه انديشه حاصل كند و[٧] روغن معقولات را مستعد قبول فيض الهى گرداند و چراغ يقينى بر افروزد و آتش‌

[١] آرد او: آرد وI ) فهي الشجرة المباركةA (

[٢] سوره ٣٦( يس) آيه ٨٠

[٣] بباز گشتن: بيان گشتن‌I ) و انصرافها بالتعود الى القدس‌A (

[٤] سوره ٥٦( الواقعة) آيه ٧٠

[٥] سوره ٥٦( الواقعة) آيه ٧١

[٦] سوره ٢٣( المؤمنون) آيه ٢٠

[٧] حاصل كند و: حاصل كند روغن‌I