رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ١٨٤ - قاعده
بر بندگان خدا، و اوست آيت[١] توحيد زيرا كه او يكيست در مرتبت، او گواهى مىدهد بيكى، و اوست كه و جهت بلند ترست[٢] از آن خدا بر زبان اشراق، و او روى و چشم و دل عالمست. پاكا خدايا كه او را ظاهر گردانيد و بدو حجّت را مؤكد گردانيد بر عالميان. و گواهى مىدهد آيتى ديگر از تنزيل چون تقدير را بدو ربط كرد[٣]، و آن كه گفت كه «وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ حُسْباناً ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ»[٤].
آيتى ديگر: «وَ الشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَها ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ»[٥].
و شرف انوار آسمانى گواهى مىدهد از تنزيل و آن آنست كه گفت «فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ»[٦]، و مواقع ايشان مظاهر ايشانست چنانكه ايشان بظاهر روحانياناند. آيتى ديگر: «فَلا أُقْسِمُ بِالْخُنَّسِ الْجَوارِ الْكُنَّسِ»[٧].
قاعده
(٩٣) و چون نفس طاهر گردد روشن شود بنور حقّ تعالى، مثنّى در تنزيل آمد و گفت «اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ»[٨] اى از تاريكى جهل بنور معارف. و آيتى ديگر گفت «يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَهُ سُبُلَ السَّلامِ»[٩] يعنى كه ميسّر شود
[١] اوست آيت: اوست كه آيتI
[٢] و جهت بلندترست: رحمت بلندتر نيستI ) و هو وجهة اللّه العليا على لسان الاشراقA (
[٣] ربط كرد: و رط كردI ) ربطه التقديرA (
[٤] سوره ٦( الانعام) آيه ٩٦
[٥] سوره ٣٦( يس) آيه ٣٨
[٦] سوره ٥٦( الواقعة) آيه ٧٤- ٧٥
[٧] سوره ٨١( التكوير) آيه ١٥- ١٦
[٨]- ١٥ سوره ٢( البقرة) آيه ٢٥٨
[٩] سوره ٥( المائدة) آيه ١٨