فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٣٥٤ - واژه نهم «عبادت»

قال: «خلقهم للأمر و النهي و التكليف، و ليست خلقة جبرٍ أن يعبدوه و لكن خلقة اختيارٍ ليختبرهم بالأمر و النهي، و من يطيع و من يعصي»[١].

گفت، يعنى: براى دستور و فرمان و تكليف آنان را آفريده و آفرينش آنان براى آن نبود كه جبراً او را بپرستند بلكه آنان را آفريد تا به اختيار و انتخاب خود عمل كنند تا آنان را به وسيله امر و نهى بيازمايد و معلوم كند چه كسى فرمانبر است و چه كسى نافرمانى مى‌كند.

صدوق به سند خويش از امام صادق (ع) روايت ميكند:

قال: «خَرَجَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ (ع) عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ: أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الله جَلَّ ذِكْرُهُ مَا خَلَقَ الْعِبَادَ إِلّا لِيَعْرِفُوهُ فَإِذَا عَرَفُوهُ عَبَدُوهُ فَإِذَا عَبَدُوهُ اسْتَغْنَوْا بِعِبَادَتِهِ عَنْ عِبَادَةِ مَنْ سِوَاهُ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ: يَا ابْنَ رَسُولِ الله بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي فَمَا مَعْرِفَةُ الله؟ قَالَ: مَعْرِفَةُ أَهْلِ كُلِّ زَمَانٍ إِمَامَهُمُ الَّذِي يَجِبُ عَلَيْهِمْ طَاعَتُهُ»[٢].

گفت: حسين بن على (عليهما السلام) برون آمد به سوى ياران خويش پس فرمود: هان اى مردم خداى جلّ ذكره بندگان را نيافريد مگر براى آنكه او را بشناسند، پس آنگاه كه شناختند بپرستند، پس آنگاه كه پرستيدند از پرستش غير خدا بى‌نياز شوند. شخصى پرسيد: اى فرزند رسول خدا (ص) پدر و مادرم فدايت گردند معرفت خدا چيست؟ فرمود: معرفت خدا به اين است كه مردم هر زمانى امامى را كه اطاعتش بر آنان واجب است بشناسند.

[١] . ابوالحسن على بن ابراهيم القمى، تفسير القمى، ج ٢، ص ٣٣١، و تفسير نورالثقلين به نقل از تفسير قمى، ج ٧، ص ١٤٧.

[٢] . صدوق، علل الشرائع، ج ١، ص ٩، باب ٩، علة خلق الخلق و اختلاف احوالهم، ح ١.