فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٦٦ - مفهوم نظام (سيستم) اجتماعى

از آنجا كه وجود رهبرى مركزى واحد، شرط اصلى شكل‌گيرى روابط متقابل، منظم و هدفدار بين انسان‌ها در يك مجموعه واحد است؛ لهذا در تعريف سيستم اجتماعى مورد توجه قرار گرفته است.

براساس اين تعريف، وجود رهبرى واحد، شرط اصلى شكل‌گيرى هرگونه نظام اجتماعى واحد است. و از همين جاست كه در تعريف «رهبرى» نيز به جايگاه آن در شكل‌دهى رفتار افراد مجموعه تحت رهبرى اشاره شده است؛ مثلًا در تعريفى كه از اوردوى تيد[١] درباره رهبرى نقل شده، آمده است:

«رهبرى، قدرت تأثير بر مجموعه‌اى از انسان‌ها و واداشتن آنان به همكارى در راه تحقيق هدفى است كه در پى آنند»[٢].

و نظير آن، تعريفى است كه از امورى بوگاردوس‌[٣] نقل شده:

«رهبرى، عمل تأثير متقابلى است كه همكارى و همدستى افراد يك مجموعه به‌رغم تفاوت‌هايى كه دارند و جهت‌دهى رفتار آنها در راه هدف مشتركى را نتيجه مى‌دهد»[٤].

نقش رهبرى در نظام اجتماعى، منحصر در مرحله عينى‌شدن و اجراى عملى يك نظام نيست، بلكه در تئورى يك نظام نيز شكل و جايگاه رهبرى نقش اول را ايفا

[١] ١ .Ordway Tead .

[٢] . فارس خليل وهبه و فتوح أبوالعزم، القيادة وتخطيط مجتمعنا الاشتراكى، مكتبة القاهرة الحديثة( به نقل ازOrdway Tead ,The Art of leadership .p .٦١ ).

[٣] ٣ .Emory S .Bogardus .

[٤] . فارس خليل وهبه و فتوح أبوالعزم، القيادة وتخطيط مجتمعنا الاشتراكى، مكتبة القاهرة الحديثة( به نقل از

Emory S. Bogardus. Leaders and Leadership, p. ٣(.