فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٢٩٣ - قسمت دوم
(فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً\* يَوْمَئِذٍ يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ عَصَوُا الرَّسُولَ لَوْ تُسَوَّى بِهِمُ الْأَرْضُ وَ لا يَكْتُمُونَ اللَّهَ حَدِيثاً)[١].
حال آنها چگونه است هنگامى كه از هر امّتى، شاهد و گواهى (بر اعمالشان) مىآوريم، و تو را نيز بر آنان گواه خواهيم آورد؟!\* در آن روز، آنها كه كافر شدند و با پيامبر به مخالفت برخاستند، آرزو مىكنند (خاك بودند، و) با زمين يكسان مىشدند. و (در آن روز،) نمىتوانند سخنى را از خدا پنهان كنند.
مقصود از (الَّذِينَ كَفَرُوا) در اين آيه، كسانى است كه به رغم اعلام پذيرش اسلام و تصديق به رسالت رسول خدا از فرمان آن حضرت سرپيچى كرده و از آن حضرت اطاعت نكردهاند. جمله (وَ عَصَوُا الرَّسُولَ) كه مفسّر جمله قبل است، بر اين معنا دلالت مىكند، افزون بر اين، حديث متواتر معروف به «حديث الحوض» نيز بر اين معنا دلالت كرده و آن را مورد تأكيد قرار مىدهد.
بخارى در صحيح معروف خود به سندش از عمرو بن مره نقل مىكند:
«قال: قال لي النبي (ص): اقرأ علىّ، قلت: أقرأ عليك و عليك انزل؟! قال: فاني احب ان اسمعه من غيري فقرأت عليه سورة النساء حتى بلغت:
(فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً)
قال: أمسك، فاذا عيناهُ تذرفان»[٢].
[١] . سوره نساء: ٤١ و ٤٢.
[٢] . ابوعبدالله محمد بن اسماعيل البخارى، صحيح بخارى، ج ٣، ص ١١٩.