اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٨٣٤ - «یوسف بن عبدالله زجاجی جرجانی»

از جزئیات زندگانی او آگاهی چندانی در دست نیست. اما می توان حدس زد که به دلیل جست جوی دانش، به شهرهای اسلامی سفر کرده و برای استفاده از استادان حوزه ی «جرجان» و «استرآباد»، در آن شهر سکونت اختیار کرده است.

گویا یوسف بن عبدالله، یا پدرش، به پیشه ی آبگینه و شیشه گری اشتغال داشته و از این جهت زجاجی نامیده شده است. وی از «ابواحمد غطریفی» و «ابواسحاق بصری» حدیث شنیده است.

آثار:

١. اشتقاق الاسماء

در شناسایی این کتاب دو نکته حایز اهمیت است. نخست اینکه موضوع آن علم لغت است نه علم کلام و اشتقاق اسمای الاهی.

دوم اینکه با وجود نسبت این اثر در منابع مختلف به ابوالقاسم بن یوسف زجاجی، نسخه های خطی موجود آن، به نام «ابوالقاسم عبدالرحن بن اسحاق زجاجی» ثبت شده است.

بنابر این، آنچه موجود است به نام یوسف بن عبدالله نیست و آنچه برای یوسف بن عبدالله نسبت داده شده، در دسترس نیست.

نسخه های خطی:

هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٢. خلق الانسان

نسخه های خطی:

هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٣. خلق الفرس

نسخه های خطی:

هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٤. الریاحین

نسخه های خطی:

هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٥. شرح الفصیح

«الفصیح» از آثار «ابوالعباس احمد بن یحیی ثعلب کوفی» است. موضوع این کتاب لغت است. زجاجی نیز به شرح آن اقدام کرده است.

نسخه های خطی:

هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٦. عمده البیان

نسخه های خطی:

هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٧. عمده الکتاب

این اثر در علم لغت است.