اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٨٠٨ - «سید مرتضی بن فتح علی استرآبادی»
ذبیحی مقدمات علوم را نزد پدرش و قسمتی را نزد «شیخ رضا مدرس جلینی» و «آقا میرمحمود بهبهانی» و «سید محمدرضا میبدی» آموخت و سپس تحصیلات جدید را در همین شهر آغاز نمود. در سال ١٣٣٧ش. موفق به اخذ دیپلم ادبی از دانش سرای مقدماتی شد. در همان سال ١٣٢٧ به خدمت اداره ی آموزش و پرورش «گرگان» درآمد. وی در دبیرستان ها، دانش سرای مقدماتی و مراکز تربیت معلم به تدریس ادبیات فارسی، عربی و علوم دینی پرداخت.
عشق به «گرگان» و تاریخ آن، مسیح ذبیحی را به تحقیقات گسترده واداشت. او ضمن مطالعه ی تاریخ و فرهنگ «گرگان» زمین، به جمع آوری اسناد، مدارک، آثار خطی، فرمان ها، وقف نامه ها و قباله ها اقدام ورزید.
این مورخ معاصر از بیماری قلب رنج می برد و برای معالجه به «تهران» و سپس به «لندن» رفت. اما عمرش کفاف نکرد و جسم خسته اش به «ایران» بازگشت و در وطنش، که از جان بیشتر دوست داشت، به خاک سپرده شد.
آثار:
١. از آستارا تا استرآباد
مجموعه «از آستارا تا استرآباد» شامل مطالب گوناگون تاریخی و مستند درباره ی شمال «ایران»، خصوصاً «استرآباد» است که مجلدات ٥-١٠ با همکاری مسیح الله ذبیحی پدید آمده است.جلد پنجم آن به بررسی اماکن و بناهای تاریخی «گرگان» بر اساس متون، اسناد و پژوهش میدانی است.
جلد ششم و هفتم اسناد تاریخی «گرگان»، جلد هشتم و نهم اسناد تاریخی اشرف(بهشهر) و باز جلد دهم اسناد تاریخی خاندان امیر لطیفی گرگان را در بر دارد. را مورد بررسی قرار می دهد.
نسخه های خطی:
نسخه ی خطی آن شاید در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی یا در «کتابخانه ی خصوصی مرحوم ذبیحی» موجود است.
نسخه های چاپی:
این مجموعه در سال های متفاوت چاپ شده است. مجلدات ٦ و ٧ و ٨ مجدداً در سال ١٣٧٧ از سوی سلسله انتشارات انجمن اثار و مفاخر فرهنگی منتشر گردید.
٢. استرآباد نامه
آنچه تحت عنوان «استرآبادنامه» گردآوری شده است، مجموعه ی ارزشمندی از چند اثر است.
«نخبه ی سیفیه» نوشته ی «محمدعلی قورخانچی» «صولت نظام»، روزنامه ی سفر «استرآباد» که شرح سفر شخص مجهولی به سال ١٢٦٣ه-.ق. است، «شرح حال علما و ادبای استرآباد»، نگارش شیخ «محمدصالح استرآبادی»، ترجمه ی «سفرنامه ی» «کلنل لوات انگلیسی» و «وقف نامه های گرگان»، در این مجموعه، به کوشش مرحوم «ذبیحی» گردآمده است.
نسخه های خطی:
نسخه ی خطی آن شاید در کتابخانه ی ارزشمندش موجود است.
نسخه های چاپی:
کتاب در دوازدهمین نشریه ی «فرهنگ ایران زمین» و به همت و سرمایه ی آقای «ابراهیم رمضانی»، با همکاری «ایرج افشار» و «محمدتقی دانش پژوه»، در سال ١٣٤٨ش. منتشر گردید.
این اثر به سال ١٣٥٦تجدید چاپ شد. سال ١٣٨٦ نیز از سوی انتشارات امیرکبیر در ٢٦٠ صفحه منتشر گردید.