اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٥٩٧ - «محمد بن قاسم استرآبادی»
هرچند در سند و متن تفسیر اشکالات غیر قابل انکاری وجود دارد، لیکن «اخباریان» ارزش زیادی بر آن قایل بوده و از دوره ی «صفویان» جایگاه خاصی پیدا کرده است.
آثار:
تفسیر امام حسن عسکری (ع)
این تفسیر، در دو جزء تنظیم شده است. جزء اول آن، تفسیر بسم الله و تمام سوره ی فاتحه الکتاب و تا آیه ١١٤ سوره ی بقره، و جزء دوم از آیه ١٥٩ بقره (ان الذین یکتمون) شروع و تا آخر آیه ١٧٩ سوره ی (ولکم فی القصاص حیوه) ... ادامه دارد.
در این تفسیر، روایات و احادیث بسیار زیادی از ائمه ی معصومین (ع) و پیامبر گرامی (ص) نقل شده است و در حقیقت، آن را می توان نمونه عالی از یک تفسیر مأثور نامید.
بیشتر روایات موجود در این اثر، طولانی و مفصل است. به طوری که گاهی یک روایت، چندین صفحه را در بر گرفته است. از همین رو، در بعضی موارد، ساختار روایی از بین رفته و در برخی موارد روایات، آشفتگی وجود دارد. بیشتر تاویلات در این تفسیر، درباره ی معجزات پیامبر و امامان است. با اینکه به مصادیق اشاره شده ولی به اسباب نزول آیات، کمتر توجه شده است. مباحث صرفی و نحوی و بلاغی نیز، در آن دیده نمی شود.
نسخه های خطی:
٣ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آستان قدس رضوی (ع)» به شماره ٤٧ در ٢٨٢ برگ، کتابت سال ٩٩٢ه-.ق. و شماره ٤٨ در ٢٨١ برگ و شماره ٤٨٥ در ١٦٣ برگ، کتابت سال ١٢٢٨ه-.ق. موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آستانه مقدسه حضرت فاطمه معصومه (س)» به شماره ٢/٤٠٠ در ٩٢ برگ، جلد اول، موجود است.
٦ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٤٦٤، شماره ١٠٥٦ در ١٨٨ برگ، شماره ٣٧٦٤ در ٢٨٣ برگ، کتابت سده ١٠ه-.ق.، شماره ٣٧٨٨ در ٢٠٩ برگ، شماره ٧٤٣٣ در ٣٠٧ برگ، کتابت سده ١١ه-.ق. و شماره ١١٩٨٥ در ١٦٩ برگ موجود است.
٦ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ٧٥/ع در ٣١٤ برگ، کتابت سده ١٢ه-.ق.، شماره ١٠٠/ع در ٢٠٤ برگ، کتابت سده ١٢ه-.ق.، شماره ١٦٢/ع در ٢٨٩ برگ، کتابت سده ٩ه-.ق.، شماره ٣٢٧١ در ٥٣٣ صفحه، کتابت سال ١٠٣٠ه-.ق.، شماره ٤٢٣٨ در ١٦٤ برگ، کتابت سال ١٢٤٣ه-.ق. و شماره ٢/١٢١٠٩ در ٣٨٧ برگ، کتابت سال ٩٠٧ه-.ق. موجود است.
٤ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مدرسه ی عالی شهید مطهری (سپهسالار)» به شماره ١٩٩٧ در ٢٩٣ صفحه، کتابت سال ١٢٦٧ه-.ق. و شماره ١٩٩٨ در ١٧٤ صفحه، کتابت سال ١٢٦٨ه-.ق.، شماره ٥١١٨ در ١٦١ برگ، کتابت سده ١١ه-.ق. و شماره ٨١٢٢ در ٩٨ برگ، کتابت سال ١٢٥٢ه-.ق.، شماره موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه مدرسه ی نمازی خوی» به شماره ٦٧ کتابت سده ١٢٣٥ه-.ق. از ترجمه ی تفسیر امام حسن عسکری (ع) موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه مدرسه ی فیضیه» «قم» به شماره ٤٤٦ در ٢١٠ برگ، کتابت سال ١٢٦٢ه-.ق. موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی عمومی اصفهان» به شماره ٢٦٧٢ در ٣٥٧صفحه، کتابت سال ١٠٨٢ه-.ق. موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی ملی فارس» به شماره