اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٤٣٤ - «عیسی بن یحیی جرجانی»

گردیده است. شاید علت این تاثیرپذیری، مطالعات کتاب های یونانی در طب بوده است.

نسخه های خطی:

هیچ گزارشی از نسخ خطی آن در دست نیست.

نسخه های چاپی:

کتاب «اصناف العلوم الحکمیه» به سال ١٣٧٠ش. در «تهران» به کوشش «محمدتقی دانش پژوه» در مجله تحقیقات اسلامی از صفحه ٢١١ تا ٢٢٠ به چاپ رسیده است.

٥. اصول علم النبض

نسخه های خطی:

هیچ گزارشی از نسخ خطی آن در دست نیست.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٦. اظهار حکمه الله تعالی فی خلق الانسان (رساله خلق الانسان) (فوائد الاعضاء)

این رساله از مشهورترین نوشته های ابوسهل است. وی در پیش گفتار گوید: که در این کتاب روش پیشینیان را در نظم مطالب کنار گذاشته و ترتیبی نو برگزیده است.

هم چنین برخی از گفته های آنان را که به موضوع مربوط نبوده، حذف کرده و افزون بر آنچه «جالینوس» و دیگر پیشینیان درباره ی منافع اعضای بدن گفته اند، مطالب فراوان و سودمندی را نیز که خود بدان ها دست یافته، آورده است.

«ابن ابی اصیبعه» این کتاب را از جهت سبک نگارش، درستی و دقت مطالب بسیار ستوده است.

ابوسهل در این رساله، در مورد هر عضو، نخست به بیان ساختمان آن پرداخته و سپس فواید، شکل، جایگاه آن عضو در بدن و عملکرد آن را بیان کرده است.

بخش های نخست کتاب درباره ی قلب و دستگاه تنفس و بخش پایانی درباره ی رحم است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مرکزی دانشگاه تهران» به شماره ٤٤٧ در ١٨٣ برگ، کتابت به خط نسخ کهن موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی نورعثمانیه» کتابت سده ٨ه-.ق. موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی ملی ملک» «تهران» به شماره ٤٤٤٧ در ٣٢ برگ، کتابت سده ٩ه-.ق. موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه دانشگاه استانبول» موجود است.

١ نسخه ی خطی در کتابخانه ای در «حلب» موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی گوتا» در ایالت «تورینگن» «آلمان» موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٧. تحقیق امر الوباء و الاحتراز عنه و اصلاحه اذا وقع

این کتاب، رساله ای است در چهار فصل که ابوسهل به تحقیق درباره ی بیماری وبا پرداخته است. وی این کتاب را برای «ابوالعباس مامون بن مامون» نوشته است.

«سزگین» فصل های چهارگانه ی آن را شرح داده است. نسخه های خطی این رساله در کتابخانه های «ایران» گزارش نشده است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی شهید علی» «ترکیه» موجود است.

١ نسخه ی خطی در کتابخانه ای در «کابل» موجود است.

١ نسخه ی خطی در کتابخانه ای در «حلب» موجود است.