اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٣٧٠ - «علی بن محمد زبحی جرجانی»
کتاب های اصولی، فقهی و حدیثی نیز حاشیه و شرح نوشته است. از جمله حاشیه ای است که بر کتاب «الخلاصه فی اصول الحدیث» «شرف الدین حسن بن محمد الطیبی» متوفای ٧٤٣ نوشته است.
نسخه های خطی:
هیچ گزارشی از نسخ خطی آن در دست نیست. لیکن «بروکلمان» با عنوان «فی الاصول» این رساله و حاشیه را به او نسبت داده است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٤١. حاشیه بر شرح ایضاح الایضاح
«الایضاح فی المعانی و البیان»، کتاب معروفی است در علم معانی و بیان از «ابوالمعالی جلال الدین محمد بن سعد الدین عبدالرحمن قزوینی» معروف به «خطیب دمشقی» متوفای ٧٣٩ یا ٧٣٧ه-.ق.
بسیاری از دانشمندان بر این اثر مهم ادبی، شرح و حاشیه نگاشته اند. یکی از این شروح که مورد توجه دانش پژوهان واقع شده است، شرحی است که «جمال الدین محمد آق سرایی» متوفای ٧٩١ه-.ق. به نام «ایضاح الایضاح» نوشته است.
گفته می شود میر سید شریف جرجانی شرح «آق سرایی» را نپسندیده و گفته است که «الایضاح» خود مبسوط است و نیازی به شرح آنچنانی نداشته است. از این رو حواشی بر آن نگاشته است.
حواشی عربی میر سید شریف بر «ایضاح الایضاح»، بهترین اثر در زمینه ی ادب و معانی و بیان است. لیکن با تاسف، نشانی از نسخه های خطی یا چاپی آن به دست نیامد.
نسخه های خطی:
هیچ گزارشی از نسخ خطی آن در دست نیست.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٤٢. حاشیه بر شرح رضی الدین استرآبادی بر کافیه
«کافیه» کتابی است از «شیخ جمال الدین ابوعمر عثمان بن عمر»، معروف به «ابن حاجب» متوفای ٦٤٦ه-.ق.، که در حوزه های علمیه تدریس می گردد. «کافیه» شروح و حواشی بسیاری دارد. از جمله خود «ابن حاجب» آن را شرح کرده است. بسیاری از علما و دانشمندان، «شرح ابن حاجب» بر «کافیه» را نیز شرح کرده و یا حاشیه بر آن نگاشته اند. یکی از این شروح، «شرح» «شیخ رضی الدین محمد بن حسن استرآبادی» متوفای ٦٨٨ه-.ق. است. «سیوطی» «شرح» «رضی الدین استرآبادی» را بهترین شرح دانسته است.
میر سید شریف جرجانی، در «سمرقند» این شرح را تدریس می کرد. وی در اجازه نامه ای که در ٨١٢ه-.ق. برای «محمد حاجی ابن شیخ عمر بن محمد» نگاشته است، «شرح رضی الدین استرآبادی» را بسیار ستوده است.
به گفته ی میر سید شریف، فهم آن برای مبتدیان بسیار مشکل بود. بنابراین با استفاده از نسخه های مختلف به تصحیح آن اهتمام ورزیده و با نوشتن حواشی، نکات دشوار آن را توضیح داده است.
نسخه های خطی:
گفتنی است که حاشیه ی میر سید شریف جرجانی بر «شرح رضی الدین استرآبادی» بر «کافیه»، از سوی فهرست نویسان خطی، اسامی گوناگونی بخود گرفته است. در برخی مواقع، تحت عنوان «شرح کافیه» یا «شرح وافیه» آمده