این شاعر در نگارگری و موسیقی مهارت داشت. گویند «عود» را خوش مینواخت. بسیاری از تذکرهنویسان وی را در زمرهی خوش نویسان «کتابخانه ی بایسنقری» برشمردهاند.

ظاهر اینکه پدر شاعر، «ملک جمال الدین» در «فیروزکوه» به دنیا آمد و سپس به «سبزوار» کوچ کرد. امیرشاهی در «سبزوار» متولّد شد و هم در آنجا بالید. آنگاه که در ادب و شعر به مقام بلندی دست یافت، از «سبزوار» به «هرات» رفت.

«شاهزاده بایسنقر» در «هرات» او را نواخت و مقدمش را گرامی داشت. املاکِ موروثی از «سربداران» را بدو بازگرداند و در صدر مجلس خویش نشاند. لیک دوستی میان آن دو پایدار نبود. گویا «شاهزاده بایسنقر» از شاعر تقاضا کرد که تخلّص «شاهی» را به وی واگذارد و خود تخلّص دیگری برگزیند؛ چون شاعر نپذیرفت، بیمهری آغاز کرد.

به هر روی امیرشاهی از «شاهزاده بایسنقر» رویگرداند و به زادگاهش بازگشت. در آنجا به کشاورزی پرداخت و با دسترنج خویش به عزت زیست.

چندی بعد «ابوالقاسم بابر»، امیرشاهی را به «استرآباد» دعوت کرد تا نقاشیهای «کوشک گلافشان» را به انجام رساند. امیرشاهی در «استرآباد» بود تا زندگی را بدرود گفت. گویا پیکرش را به «سبزوار» بردند و در خانقاه اجدادی اش به خاک سپردند.

ادبا و تذکرهنویسان، امیرشاهی را شاعری نغزگوی و شیرین سخن توصیف کردهاند. سروده هایش را به جهت لطافت، نازک خیالی و سوز و گدازش ستودهاند. «جامی» اشعار وی را لطیف، یک دست و هموار دانسته است. غزلیاتش عاشقانه و گاه عرفانی است.

«خواندمیر» شمار اشعارش را بیش از دوازده هزار تعیین کرده است. اما حدود هزار بیت از آن همه، در دست است. دیوانش مشتمل بر هزار و سی دو بیت است. ١٨٢ غزل، ٥ قطعه، ١٥ رباعی و ٥ بیت معما، مجموعه دیوان وی را شامل می شود.

آثار:

دیوان شعر

نسخه های خطی این دیوان متعدد است. در کتابخانه های «ایران»، «پاکستان»، «ترکیه» و «تاجیکستان»، ده ها نسخه وجود دارد. آغاز و انجام برخی از آنها افتادگی دارد. بقیه نیز متفاوت است. در اینجا به دو آغاز و انجام بسنده می شود:

آغاز (١):

شکر خداوند که در ابتدا

زد قلم صنع مر این نکته را

آغاز (٢):

ای نقش بسته نام خطت با سرشت ما

وین حرف شد ز روز ازل سرنوشت ما

انجام (١):

سخن تا چند گویم پیچ در پیچ

تو را من دوست میدارم، دگر هیچ

انجام (٢):

بشتاب که از رهش به گردی برسی

باشد که به پای بوسِ مردی برسی

محتوای این نسخه ها و تعداد ابیات آنها نیز متفاوت است. آنچه مسلم است اینکه اکثر آنها، در حدود هزار بیت از اشعار، غزلیات، رباعیات و قطعات شاعر را در بردارد.

نسخه های خطی:

حداقل شش نسخه ی خطی از دیوان امیرشاهی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شرح ذیل موجود است: