این در حالی است که منابع دیگر، در نام پدر، جد و نسبت وی اختلاف دارند. نام پدرش را «دبیس»، «دربیس»، «دوبس» و نام جدش را «عکبر»، «عکیر»، «عکر»، «عسکر» و نسبت «رشیدی» را «ورشیدی»، «ورشندی» و نسبت «جرجانی» را «خرقانی» هم نوشته اند.

این همه، از اشتباهات کاتبان و نسخه نویسان ناشی شده است. اما آنچه اکثر منابع به آن اعتماد کرده اند، همان صورتی است که در فوق به نگارش درآمد.

از آنجا که نام و نشانی، از آثار اسکندر بن دبیس جرجانی نیامده، ما نیز عاجز از برشمردن آنها هستیم. لیکن به جهت اینکه آثاری داشته است، در زمره ی اثرآفرینان «جرجان» و «استرآباد» شمرده شد.

منابع:

اعیان الشیعه ١/٣٠١؛ امل الآمل ٢/٣٣جامع الرجال ١/٢٣٧؛ جامع الرواه ١/٩٠؛ طبقات اعلام الشیعه (النابس فی القرن الخامس) ٢/٣٠-٣١؛ فهرست منتجب الدین ١٦؛ قاموس الرجال ٢/٥؛ لسان المیزان ١/٥٠٤؛ معجم رجال الحدیث ٣/٨٧؛ معجم رجال الحدیث و ثقاته ١/٤٧٥.

«اسماعیل استرآبادی»

قرن ١٣ه-.ق.

«شیخ اسماعیل استرآبادی» از علما و دانشمندان قرن سیزدهم ه-. ق. است. از آنجا که سال ١٢٣٨ه-.ق. کتاب «مائده الزائرین» را ترجمه نموده است، میتوان تصور کرد که تا سال یاد شده زنده بوده است.

از این مولف جز آنچه «آقابزرگ» و فهرست نویس نسخه ی خطی بیان داشتهاند، مطلب دیگری در دست نیست.

مرحوم «ملا محمدصالح استرآبادی» از یک تن به نام ملا اسماعیل استرآبادی (فقیه) سخن گفته است که هم در طب دستی داشته و هم خطاط بوده است.

به نظر نمیرسد این شخص همان ترجمه کنندهی «مائده الزائرین» باشد.

آثار:

١. ترجمه مائده الزائرین

کتاب «مائده الزائرین» اثر «شیخ محمدجعفر شریعتمدار استرآبادی» در موضوع دعا و زیارت ائمه ی معصومین سلام الله علیهم اجمعین است. شیخ اسماعیل آن را به فارسی ترجمه کرده است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ١٠٩٢١ در ٢٩٣ برگ و کتابت سال ١٢٤٥ه-.ق. موجود است.

بنا به گزارش «آقابزرگ»، ١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی خصوصی سید محمد لواسانی» در «نجف اشرف» موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٢. العقیده الفریده

این اثر منظومهای در موضوع علم کلام است. بنا به نوشتهی «آقابزرگ»، او کتاب «انیس الزاهدین» «شیخ محمدجعفر استرآبادی» را به خط شیخ اسماعیل استرآبادی دیده است. همانجا ضمن اشاره به اشعار عربی از وی، به «منظومه ی کلامی استرآبادی» تصریح میکند.

نسخه های خطی:

هیچ نسخه ی خطی یافت نشد.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

منابع:

الذریعه ٢/٤٥٥ و ٤/١٣٢؛ شرح حال علما و ادبای استرآباد (استرآبادنامه) ١٦٤؛ فهرست نسخه های خطی کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره) ٢٧/٣٣٣؛ طبقات اعلام الشیعه (الکرام البرره) ١/١٣٢؛ گنجینه ی دانشمندان ٦/٤٠٦؛ موسوعه مؤلفی الامامیه ٦/٣٦٨-٣٦٩.