اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٨٣ - «ابویحیی احمد بن داوود جرجانی»
٢٢٩ برگ، کتابت سال ١٢٣٢ه-.ق. و شماره ٣٦٧٧ در ٢٩١ برگ، کتابت سال ١٢٣٦ه-.ق. موجود است.
٧ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٢٦٢ در ١٧٥ برگ، شماره ٧٣٢ در ٣٢٥ برگ، شماره ١٠٤٧ در ٢٥٠ برگ، کتابت سال ١١٣٦ه-.ق.، شماره ٨٩٣٢ در ١٨٦ برگ، کتابت سده ١٢ه-.ق. و آخرش ناقص، شماره ٧٩٧١ در ١٧٤ برگ، کتابت سال ١٢٣٣ه-.ق.، شماره ٥٧٣٢ در ٢٢٩ برگ، کتابت سال ١٢٣٩ه-.ق. و شماره ١٠٦٣٦ در ١٩٧ برگ و کتابت سال ١٢٦٤ه-.ق. موجود است.
چند نسخه خطی نیز در کتابخانه های پاکستان و «عراق» هستند که به شماره های آنها دسترسی نبود.
نسخه های چاپی:
ظاهراً کتاب آثار احمدی فقط یک بار به سال ١٣٧٤ توسط نشر قبله در «تهران» در قطع وزیری، در ٥٩٨ صفحه به اهتمام «میر هاشم محدث» چاپ و منتشر شده است.
منابع:
اثر آفرینان ١/٢٤٠؛ ادبیات فارسی بر مبنای استوری ٢/٨١٩؛ اعیان الشیعه ٢/٤٩٤؛ تاریخ نظم و نثر در ایران ١/٢٤٥؛ دائرهالمعارف الاسلامیه الکبری ١/٢٥؛ دایرهالمعارف تشیع ١/٩؛ الذریعه ١/٦ و ٣/٤٦٥ و ١١/٣٠٤؛ فهرست استوری ١/٢١٦؛ فهرست کتابهای چاپی فارسی ١/٣٤، ١٢١٤؛ فهرست مقالات فارسی ٣/٢١، ٤٢٤؛ فهرست واره فارسی ٣/١٥٢٩-١٥٣٠، ١٥٧٩؛ مجله کلک شماره ٧٣-٧٥ سال ١٣٧٥ صفحه ٤٨٦؛ مجله نامه آستان قدس رضوی (ع) شماره ٢ سال هفتم صفحه ٨١-٩٠؛ مع موسوعات رجال الشیعه ٢/١٠٤؛ مولفین کتب چاپی فارسی و عربی ١/٣٥٥؛ نسخه های خطی فارسی ٦/٤٤٠٣-٤٤٠٥، ٤٤٧٧-٤٤٧٨؛ موسوعه مؤلفی الامامیه ٣/٢١٧-٢١٩؛ راهنمای بازار کتاب ٤/٢٨٧.
«ابویحیی احمد بن داوود جرجانی»
ح١٩٥-٢٧٥ه-.ق.
«احمد بن داوود بن سعید جرجانی»، فقیه، محدث، متکلم شیعی و دانشمند بلند پایهی «جرجان» در قرن سوم ه-. ق. است.
او در «جرجان» دیده به جهان گشود. پس از پایان بردن دوره مقدمات، بخشی از علوم زمان خود را نزد علما و دانشمندان «جرجان» فراگرفت. آنگاه مانند دیگر اندیشوران، رنج سفر بر خود هموار ساخت و برای شنیدن حدیث از مشایخ محدثین و یادگیری دانش و تجربه ی بزرگان علم و حدیث، شهرهای «ایران» و «عراق» را در نوردید.
ابویحیی به تصریح مورخان، بر مذهب «اهلسنت» و پیرو فرقهی «حشویه» بود. در اثر مذاکره با «شیعیان» و آشنایی با اصول مذهب «تشیع»، دچار دگرگونی شد. از اینرو به تحقیق و مطالعه در مذاهب برآمد و آنها را باهم مقایسه کرد. در پی چنین تحقیقی به حقیقت مذهب «تشیع» آگاه گشت.
او در سفری به «عراق» خدمت «ابوالحسن علی بن محمد (ع)» دهمین امام «شیعیان» رسید و در این گفت و گو تحت تاثیر کلام درربار آن حضرت قرار گرفت.
به همین جهت بزرگان علم رجال او را در زمرهی اصحاب «امام هادی (ع)» برشمردهاند. مقام او راستوده و روایاتش را مورد تصدیق قرار دادهاند.
احمد بن داوود پس از گرویدن به «تشیع»، مورد خشم هم کیشان پیشین خود واقع شد. برخی از علمای اهلسنت مانند: «محمد بن یحیی رازی» و «ابنبغوی» نزد «محمد بن طاهر حاکم» «خراسان» و «نیشابور»، شکایت و از وی بدگویی نمودند.