اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٧٥١ - «محمدقاسم بن غلامعلی هندوشاه استرآبادی»

٥. شرح قصیده عینیه حمیری

این شرح به زبان فارسی است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٢٠١٦ در ١٠١ برگ موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٦. طب الائمه

محمدقاسم استرآبادی، در زمینه ی طب چند اثر دارد. یکی از آنها را پیش تر با نام «اختیارات قاسمی» شناساندیم. این اثر نیز با عنوان «طب الائمه» از دیگر آثار وی در طب سنتی و اسلامی به زبان عربی است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آستان قدس رضوی (ع)» به شماره ٢٠٦٩ در ٣٠٢ برگ، کتابت سال ١٠٧٦ه-.ق. موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٧. کتاب فرشته

به نظر می رسد این اثر همان «دیوان فرشته» است؛ زیرا آغاز آن مشابه با آغاز دیوان وی است. لیکن در کتابخانه ای که آن را فهرست کرده است، با این عنوان معرفی شده است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه دانشگاه استانبول» به شماره ٤/١١٥ در ٣ برگ، کتابت سال ١٢٥٩ه-.ق. موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٨. گلزار ابراهیمی

ظاهراً نام دیگر «تاریخ فرشته» است.

٩. گلشن ابراهیمی

در واقع، همان کتاب «تاریخ فرشته» است که با عنوان «گلشن ابراهیمی» نیز شناخته می شود. به مدخل «تاریخ فرشته» مراجعه شود. تحریر دیگری از این اثر، با عنوان «نورس نامه» معرفی می شود.

١٠. نورس نامه

بازنگری و تجدید تالیف «تاریخ فرشته» است. محمدقاسم فرشته، پس از نوشتن تاریخ فرشته، در آن تجدید نظر کرد و با اضافاتی، مجدداً با عنوان «نورس نامه» عرضه شد. لیکن میان مردم با همان عنوان «تاریخ فرشته» شهرت یافت.

در هر حال استرآبادی، نورس نامه را در یک مقدمه، دوازده مقاله و یک خاتمه تنظیم کرده است. مقدمه در شرح ظهور اسلام است. مقالات به ترتیب شامل: سلاطین «لاهور»، پادشاهان «دهلی»، شاهان «دکن»، «گجرات»، «مالوه»، «خاندیس»، «بنگاله»، «ملتان»، «سند»، «کشمیر»، «ملیسبار» و مشایخ «هند» است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی موزه سالار جنگ» به شماره ٢/١٩٣ موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

منابع:

اثرآفرینان ٤/٢٧٥-٢٧٦؛ الاعلام بمن فی تاریخ الهند من الاعلام ٢/٦٤٠؛ اعلام الهند ٢/٤٢٧؛ تاریخ ادبیات فارسی ٥/٧٣٣؛ تاریخ ادبیات مسلمانان پاکستان و هند ٢/٥٠٥؛