«مفتاح العلوم» یکی از بهترین کتاب های درسی در علم معانی بیان است. نویسنده ی آن «سراج الدین ابویعقوب یوسف بن ابوبکر سکاکی» متوفای ٦٢٦ه-.ق. است؛ به دلیل اهمیت این کتاب، بسیاری از دانشمندان اسلامی برآن شروح و حواشی نگاشته اند.

از جمله شروح «مفتاح العلوم»، شرح «قطب الدین محمود بن مسعود بن مصلح شیرازی» متوفای ٧١٠ه-.ق.، شرح «سعد الدین تفتازانی» متوفای ٧٩١ه-.ق.، شرح «میر سید شریف جرجانی» موسوم به «المصباح» که در ٨٠٣ه-.ق. در «سمرقند» به اتمام رسیده، می توان نام برد.

به گفته ی «قاضی نورالله شوشتری»، نویسنده (میر سید شریف) در این اثر از ناخشنودی خود از سفر به «سمرقند» یاد کرده است.

میر سید شریف جرجانی در آغاز این کتاب چنین گفته است: «همیشه سر آن داشتم که به شرح مفتاح العلوم سکاکی بپردازم ولی فرصت به دست نمی آمد تا اینکه به ماوراءالنهر افتادم و همگان دیدم که از کتاب سکاکی شروحی به دست دارند که جروحی بیش نیست. پس بر آن شدم که این کتاب را در قسم سوم کتاب مفتاح العلوم، به کتابت آورم که حاوی بحث در دو علم معانی و بیان باشد»

شرح میر سید شریف بیش از شروح دیگر آن، مورد توجه دانش جویان و دانش پژوهان قرار گرفته است. چنانکه بسیاری از علما، خصوصاٌ علمای ترک، بر آن حاشیه ها نگاشته اند. برخی از این حواشی عبارت اند از:

حاشیه ی «شمس الدین محمد بن حمزه فناری» متوفای ٣٤ه-.ق.، حاشیه ی «مولی علاء الدین علی بن محمد» متوفای ٨٧١ه-.ق.، حاشیه ی «مولی لطف الله بن حسن توقاقی» متوفای ٩٠٠ه-.ق.، حاشیه ی «مولی یوسف الحمیدی» معروف به «شیخ سنان» متوفای ٩١١ه-.ق.، حاشیه ی «محیی الدین محمد بن حسن سامسونی» متوفای ٩١٩ه-.ق.، حاشیه ی «مولی سعدی بن تاجی» متوفای ٩٢٢ه-.ق.، حاشیه ی «قطب الدین مرزیفونی» متوفای ٩٣٥ه-.ق.، حاشیه ی «مولی احمد بن مصطفی» معروف به «طاش کبری» متوفای ٩٦٢ه-.ق.، حاشیه ی «مولی صالح بن قاضی جلال» متوفای ٩٧٣ه-.ق.، حاشیه ی «مولی عبدالرحمن بن صاحبلی امیر» معروف به «علم شاه» متوفای ٩٨٧ه-.ق.، حاشیه ی «مولی احمد بن محمود» معروف به «قاضی زاده مفتی» متوفای ٩٨٨ه-.ق.، حاشیه ی «مولی محمد بن صاری» متوفای ٩٩٠ه-.ق.، حاشیه ی «زکریا بن بیرام انقروی» متوفای ١٠٠١ه-.ق.، حاشیه ی «مولی شمس الدین احمد بن سلیمان