اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٣٩٩ - «علی بن محمد زبحی جرجانی»

«ابن حاجب» متوفای ٦٤٦ه-.ق. در علم اصول فقه و جدل که توسط خود نویسنده خلاصه شده است.

خلاصه «المنتهی» با عنوان «مختصر المنتهی» شناخته می شود. نویسنده در تلخیص خود مباحث اصولی را حفظ کرده و ادله سمعیه و اجتهاد و ترجیح را آورده است.

تلیخص «ابن حاجب» از نظر ایجاز،شهرت دارد. بسیاری از دانشمندان پس از او، آن را شرح کرده و حواشی نوشته اند.

یکی از شروح مشهور «مختصر المنتهی»، شرح «عضد الدین ایجی» متوفای ٧٥٦ است.

میر سید شریف جرجانی بر شرح ایجی بر «مختصر المنتهی» حاشیه نگاشته است.

حاشیه ی میر سید شریف بر شرح ایجی بر مختصر المنتهی، از کتب درسی در دوره های مختلف بوده است.

گفته می شود، «محی الدین محمد کوشکناری انصاری» از شاگردان میر سید شریف جرجانی، در «شیراز» این کتاب را تدریس می کرد.

گویا «جلال الدین دوانی» حاشیه بر «شرح مختصر المنتهی» را نزد «کشکناری (کوشکناری)» خوانده است.

بر این حاشیه و شرح، حواشی و شروحی نگاشته شده است. شمردن این حواشی و شروح به طول می انجامد لذا از شمردن آنها خودداری شد.

نسخه های خطی:

١٣ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آستان قدس رضوی (ع)» به شماره ٢٨٧٠ کتابت سال ٩١٣ه-.ق.، شماره ٢٨٧٤ کتابت سال ١٠٢٢ه-.ق.، شماره ٢٨٧٢ کتابت سال ١٠٦٢ه-.ق.، شماره ٧٥٨٠ در ١٧٤ برگ، کتابت سال ١٠٥٦ه-.ق.، شماره ٢٨٦٩ کتابت سال ١٠٨٨ه-.ق.، شماره ٢٨٧٦، شماره ٢٨٧١، شماره ١٣٩٧٥، شماره ١٤٨٤١، شماره ٢٨٧٣، شماره ٨٧٢٧ در ٦٤ برگ، شماره ٢٩٩٧ در ١٥٢ برگ، کتابت سده ٩ه-.ق. و شماره ٢٨٧٥ موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آستانه مقدسه حضرت فاطمه معصومه» سلام الله علیها به شماره ٢/٣: ١٣٥-٥٢٨٢ در ١٩٠ برگ، کتابت سده ١١ه-.ق. موجود است.

٣ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٩٢٣٣ در ١٧٢ برگ، کتابت سال ١٠٣٩ه-.ق.، شماره ١/١٣١٥٥ در ٧٩ برگ و شماره ٩٤٨٣ کتابت سده ١١ه-.ق. موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی گلپایگانی (ره)» به شماره ٢/١٨٩١ در ٦٥ برگ موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دانشکدهی الاهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران» به شماره ١/٢٤٧ در ٢٠٥ برگ، کتابت سده ١٠ یا ١١ه-.ق. موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دانشکدهی الاهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد» به شماره ٢/٤٩٠ در ١٢٣ برگ، کتابت سال ١٠٨٣ه-.ق. موجود است.

٢ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی عمومی اوقاف موصل» به شماره ٣/٦ در ٢٠٧ برگ، کتابت سال ٨٦٧ه-.ق. و شماره ٧/٦ در ٧١ برگ موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی عمومی اوقاف سلیمانیه» به شماره ١٠٩٠-١٠٩١ در ٦٩ برگ، کتابت سال ١٠٨٩ه-.ق. موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی رفاعه رافع طهطاوی» به شماره ٣٢ در ٢٣ برگ موجود است.

٣ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی موزه ی عراق» به شماره ٣٤٨٤ در ١٩٠ برگ، کتابت سال ٨٥٦ه-.ق.، شماره ٤١٢٨ در ١٢٠ برگ، کتابت سال ١٢١٧ه-.ق. و شماره ٥٧٥٣ در ٢٣٨ برگ، کتابت سال ١٠٣٦ه-.ق. موجود است.